Emslandlager IX: Versen

Dit kamp was makkelijk te vinden, want toen de oorlog voorbij was, is het gewoon in gebruik gebleven. Op de plaats van het kamp staat nu een ‘Justizvollzugsanstalt’, vrij vertaald een gevangenis. Voor de ingang staat een bord met de geschiedenis van erop. Je krijgt het gevoel dat het personeel daarbinnen daar niet om staat te springen, het bord is groen uitgeslagen. Origineel is ook nog het elektriciteitshuis. Die huisjes zaten blijkbaar goed in elkaar, want op een paar plaatsen staan soortgelijke ‘Strom anlagen’ van andere Lager er nog steeds, in tenminste twee gevallen vastgebouwd aan een woonhuis.

De begraafplaats ligt een paar honderd meter verderop. Niet iedereen die hier begraven is geweest was anoniem. Er staan een aantal stenen met daarin gebeiteld de namen van mensen die in het kamp gestorven zijn. Die kwamen overal vandaan, ook uit Duitsland overigens.

Emslandlager: Neusustrum und Fullen

170220 Lager V Neusustrum-07sOp de eerste dag van mijn vakantie leek het mij een goed idee om verder naar beneden te rijden langs de Nord-Südstraße. Aan weerszijden van deze weg liggen de meeste Emslandlager. Ik had een lijstje gemaakt, uiteindelijk vonden we drie lokaties.

De eerste was kamp V: Neusustrum, zie ook de link. Het kamp zelf staat er niet meer, maar op de plek zelf staan diverse Kriegsdenkmäle. Hierbij wordt herinnerd aan het kamp zelf, maar ook aan de ontginning van het veen. Op de obelisk hiernaast staat:

“Niedersachsens Pferd, sage es mir: was sind wir werd?”

“Dein Geist und mein Kraft, haben hier Wüste fruchtbar gemacht”

Daaronder heeft een voorbijganger gekrast: ‘Nie wieder faschismus, Nie wieder Krieg’.

De andere twee locaties betroffen Lager X: Fullen. Ook dat kamp staat niet meer. Op die plek staat een bord wat de exacte lokatie van het voormalig kamp aangeeft. Een kilometer verderop is een ‘Kriegsgräberanlage’, waar behoorlijk wat onbekende krijgsgevangenen liggen (Link). Ergens in een hoekje ligt een gedenksteen waar men vlijtig aan begonnen is, maar die nooit afgekomen is. Om de begraafplaats op te komen, moet je eerst een stuk door de smurrie rijden.
Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Lager VI Dalum – Lager en Friedhof

Een van de taken die ik mij als kersverse Niederdeutsche heb gesteld, is het doorvorsen van de geschiedenis van de regio waar ik woon. Er is hier genoeg. Voorlopig ben ik bezig met de Hunebedden, maar ook met de geschiedenis van de ‘Emslandlager’, een serie concentratiekampen uit WOII tegen de Nederlandse grens aan. Recent was ik in voormalig kamp Dalum. Hier werden veel Russen gevangen gehouden, op de begraafplaats liggen er zo’n 16.000 in een massagraf, vrijwel allemaal naamloos. Elders op deze website meer uitleg, voor een foto reportage zie HIER.

Lager – Friedhof Herbrum / Aschendorf

 

 
 
Friedhof Herbrum / Aschendorf
Hier ruhen 195 unbekannte tote aus den Strafgefangenenlagern
Börgermoor, Aschedorfermoor, Brual-Rhede, Walchum, Neusustrum und Esterwegen. Sie wurden in Aschendorfermoor nach einem geschtereden
evakuierungsmarch im apri 1945 zum grössten teil das Opfer von
massenerschiessungen durch den angeblichen ‘Hauptmann’ Herold. Fast ein
viertel kam duch bombardierungen und artelleriebeschuss von seiten der
vorrückenden Englischen Truppen ums leben.Nähere auskünfte erteilt die stadt Papenburg.

Voor meer foto’s zie HIER

 

 

Kriegsgräberstätte

Deze zondag maakten we een wandeling met als vertrekpunt de Kriegsgräberstätte Herbrum/Aschendorf. Het herdenkingsterrein ligt verborgen, niet direct aan de openbare weg. Er liggen hier 195 onbekende doden begraven, afkomstig van concentratiekampen in het veen tegen de Nederlandse grens. De tekst bij de entree zegt genoeg:

Friedhof Herbrum / Aschendorf.
Hier ruhen 195 unbekannte Tote aus den Strafgefangenanlagern Börgermoor, Aschendorfermoor, Brual-Rhede, Walchum, Neusustrum und Esterwegen. Sie wurden in Aschendorfermoor nach einem gescheiterten evakuerungsmarsch in april 1945 zum grössten teil das Opfer von Massenerschiessungen durch den angeblichen ‘Hauptmann’ Herold. Fast einviertel kam durch bombardierungen und artilleriebeschuss von seiten der vorrückenden Englischen Truppen ums leben.

Nähere Auskünfte erteilt die Stadt Papenburg.


Zie voor een korte foto reportage HIER.