Over Jelte

Geboren in Bombay

Later ging deze stad Mumbai heten. We zouden hem eerst zelf uit India halen, maar[...] Lees meer…

De schoolfoto ...

Deze foto is gemaakt ergens in 2000, een paar maanden voor zijn overlijden.

Zijn spreekbeurt

Vlak voor zijn overlijden  legde hij de laatste hand aan zijn spreekbeurt. Hij zat al lang te broeden over een onderwerp, tot hij in de dierenencyclopedie een mooie aap zag[...] Meer…



De spreekbeurt van Jelte

Hallo jongens en meisjes,
mijn spreekbeurt gaat over de gibbons
De gibbon is het kleinste en handigste van de mensapen.
De gibbon heeft veel langere armen dan benen
Zijn vingers lijken heel lang.
Ze kunnen daarmee heel goed kleine dingetjes vasthouden.
Ze zijn ongeveer een meter lang.
De mannetjes lijken heel veel op de vrouwtjes.
Alleen de kleur van hun vacht is anders.
Ze wonen in zuid-oost azie en in indonesie.
De mannetjes zijn vaak zwart.
En de vrouwtjes zijn vaak lichtbruin.
De babytjes zijn helemaal wit.
De gibbons wonen hoog in de bomen.
Daar zwaaien ze aan hun armen tussen de takken door.
Soms maken ze sprongen van wel 10 meter.
Ze zijn bijzonder lenig.
Als ze rechtop lopen bewegen ze hun armen om hun evenwicht te bewaren.
Jonge gibbons klemmen zich aan hun moeder vast.
De moeders zijn heel lief voor de kleintjes.
Het geluid wat ze maken lijkt op hondengebla.f
S`'morgens blaffen ze allemaal tegelijk.
Sommige indonesiers houden ze als huisdier.
Als ze slapen zitten ze tegen elkaar aan, met hun handen op hun knieen
Soms maken de mannetjes ruzie, dan bijten en krabben ze elkaar.
in thailand halen ze soms de gibbons uit de bossen.
En houden ze dan ook als huisdier.
Als ze teveel alleen zijn worden ze boosaardig.
Soms komen ze in een opvanghuis terecht.
DAAR DOEN DE MENSEN HUN BEST OM ZE WEER IN
HET BOS TERUG TE KRIJGEN.
DE GIBBON IS EEN BEDREIGDE DIERSOORT.
JE MAG NIET MET GIBBONS HANDELEN
DAT BETEKENT DAT JE ZE NIET MAG KOPEN OF VERKOPEN.
TOCH BLIJVEN STEEDS MINDER GIBBONS OVER.
DAT KOMT DOORDAT ZE WEL VERHANDELT WORDEN ALS HUISDIER
EN ZE WORDEN GEBRUIKT DOOR TOERISTEN.
DIE WILLEN VAAK MET HUN OP DE FOTO.
DAT KAN WEL MET JONGE GIBBONS WANT
DIE ZIJN LIEF EN WORDEN GRAAG GEKNUFFELD
MAAR ALS ZE OUDER WORDEN DAN WORDEN ZE BOZER.
EN DAN WILLEN DE MENSEN ZE NIET MEER HEBBEN.
ZE WORDEN DAN VAAK IN DE STEEK GELATEN.
EN DE EIGENAAR WIL DAN WEER EEN JONG AAPJE.
HET APENOPVANGHUIS ZORGT ER VOOR DAT
DE GEZONDE GIBBONS WEER NAAR HET BOS GAAN.
DE OUWE ZIEKE OF MISHANDELDEAPEN
WORDEN GOED VERZORGT.
DE GIBBONS HEBBEN VRIJ DUNNE BOTJES.
SOMS MAKEN ZE EEN FOUT DAN BREKEN ZE HUN BOTJE.
MAAR DAT GEEFT NIET ZO VEEL.
WANT BOTBREUKEN BIJ GIBBONS GENEZEN VERRASSEND SNEL.
SOMS IS HET MOELIJK OM APEN WEER IN HET BOS TERUG TE ZETTEN.
SOMMIGE GIBBONS ZIJN BLIND ANDEREN HEBBEN GEEN TANDJES MEER.
SOMMIGE HEBBEN ALDOOR VERKEERD VOEDSEL GEHAD.
ZODAT AAPJES NIET MEER WETEN WAT GEZOND ETEN IS.
SOMMIGE ZIJN ZO AAN DE MENSEN GEWEND DAT ZE NIET MEER BIJ
DE AAPJES KUNNEN WONEN.
IN HET OPVANGHUIS LEREN AAPJES MET ELKAAR TE LEVEN.
OOK LEREN ZE WAT GOED VOEDSEL IS.
EN DAN WORDEN ZE UITGEZET OP HET EILAND PHUKET.
DAAR LEREN ZE OM WEER ECHT HELEMAAL GIBBON TE ZIJN.
ALS ZE DAT GOED KUNNEN GAAN ZE WEER TERUG NAAR HET BOS.
HET OPVANGHUIS IS OPGEZET DOOR MENEER MORIN.
DIE WOU DAT DE GIBBONS OP AARDE BLIJVEN BESTAAN.
EN HIJ WOU DE MENSEN VERTELLEN DAT ZE
VOORZICHTIG MOETEN ZIJN MET DE NATUUR.
Een gibbon is volwassen als hij ongeveer 7 jaar is.
Als gibbons ongeveer zeven jaar
zijn zoeken ze een partner.
Daar blijven ze hun leven lang bij elkaar
Eigenlijk zijn ze dan met elkaar getrouwd.
Een gibbon kan 25 jaar worden.
Gibbons zijn mensapen net als
de gorilla en de oerangoetang
en de chimpansee alleen ze
zijn veel kleiner dan de andere mensapen.
ze lopen vaak rechtop met de armen
opgetrokken ze houden van hun familie
ze hebben grote ogen en ze kijken heel slim.
Ze lopen niet op hun knokkels
dat doen andere mensapen.
Wat dat betreft lijken ze op mensen
s, morgens als ze zingen maken ze
hele ingewikkelde liedjes.
Met allemaal verschillende wijsjes.
De mannetjes laten hun stem trillen.
Een de vrouwtjes zingen tweestemmig.
Dat zingen gebruiken ze ook om
te laten zien wat hun stukje grond is.
Jonge gibbons blijven tot drie jaar bij hun moeder.
Als ze zeven jaar zijn dan worden de meisjes
door hun moeder weggejaagd.
En de jongens worden door hun
vader weggejaagd.
Ze maken elkaars vacht schoon.
Net als de luizen moeders op school.
Als gibbons slapen zitten ze op
hun hurken met de handen op de knieen.
Er zijn verschillende soorten gibbons.
De withand gibbon en de zwartkop lar
en de kuif gibbon en de oenka
ze eten planten en fruit en bladeren
bloemen en knoppen.
Ook eten ze insecten
En af en toe een eitje of een vogeltje dat vogeltje grijpen ze zo uit de lucht.
Ze steken het niet zomaar in de
mond maar ze kijken kieskeurig.
Ze hebben niet veel vijanden
alleen grote boomslangen.
En grote roofvogels.
Gibbons zijn beschermde dieren.
De meeste landen houden zich er aan. behalve japan.
Dit was mijn spreekbeurt heeft er nog iemand vragen? 

Mijn punten zijn:

Kort voor zijn dood heeft Jelte deze spreekbeurt afgekregen.
Hij heeft er hard aan gewerkt, het moest af.
Later is deze spreekbeurt ook nog gehouden in de klas,
meester Reitsma las hem voor.

HOME