Auteursarchief: Dexterius

Slootbewoners

Na een lange tijd van ‘microscopische inactiviteit’ heb ik het apparaat weer uitgepakt. Het eerste organisme dat ik zag was een ‘Rotifera vulgaris’, zie hieronder:

Het watermonster (niet dubbel opvatten) kwam uit mijn vijvertje. Ik kwam dit diertje later ook tegen op vochtig mos uit het grasveld. Het is een veel voorkomend diertje. Dit zou een mannetje kunnen zijn, de (volwassen) vrouwtjes zijn aanmerkelijk groter. Die hebben ook geen mannetjes nodig voor de voortplanting, dat kunnen ze alleen. Allemaal dochters.

Heeder Geschiedenis – Hermann Abels

Hermann Abels is dé bekende burger van Heede. Hij heeft een beeld in het centrum en er is een straat naar hem vernoemd. Het werd geboren op 13.11.1855 in Heede, hij stierf op 9.6.1982 in Paderborn. Hij was de zoon van een boer, deed Gymnasium in Meppen, studeerde klassieke filologie , Germanistiek en Geschiedenis aan de universiteit van Münster. Hij was leraar aan het Gymnasium in Lingen en Emden. Veel reizen dus. Wegens ziekte stopte hij daarmee en werd redacteur bij de ‘Westfälische Kurier’ in Münster. Er volgeden nog meer banen, uiteindelijk werd hij in 1892 chefredacteur van het Westfälichen Volksblatt in Paderborn. Dit werd zijn definitieve baan. Daarnaast hield hij zich bezig met ‘Heimatforschung’. Dat is tamelijk populair hier. Hij hield zich met name met het Emsland bezig. Hij schreef ‘De Christianisering van het Emsland’ en ‘Onderzoek naar de Plaatsnamen in het Emsland’. Hij behoort daarmee tot de grote namen van het geschiedenis onderzoek van het Emsland. Zijn privéleven was triest. Hij maakte het overlijden van al zijn 6 kinderen en zijn vrouw mee.

(Bron: https://www.heede-ems.de)

Heeder Geschiedenis: burgemeester Connemann

Op 17 april 1945 lag Heede zo ongeveer in de frontlijn. Een aantal geallieerde soldaten kwam bij Connemann om de overgave van Heede te eisen. Om het dorp voor vernietiging en geweld te sparen, ging Connemann daar op in. Op 18 april werd hij uit huis gehaald door 3 Duitse militairen in camouflagepak. Heede zou weer in Duitse handen zijn. Hij moest mee en werd de volgende dag dood gevonden met 2 kogelgaten in het lichaam. Hij werd begraven naast de Petruskerk. Hoewel er wel een onderzoek is gestart, is de moord nooit opgelost. Aan de Burg. Connemannweg staat een monument ter zijner gedachtenis.

Hermann Connemann, Bürgermeister von Heede 1926-1945. Er gab für die Gemeinde am 18.04.1945 das Leben.
Hermann Connemann, geb 24.01.1894 in Heede wurde von fanatischen deutschen Soldaten erschossen weil er Heede vor Tod und Zerstörung bewahren wollte.

Bron: www.heede-ems.de

Großsteingrab Sprockhoff nr 837 ‘An Der Kölkesdose’

Coördinaten: 52.800880, 7.578640
MAPcode:45SQ.TP1
Terug naar Großsteingräber overzicht

Dit Großsteingrab ziet er niet uit. Het is volkomen verwoest, de stenen liggen niet meer zoals het de bedoeling was. Ik heb begrepen dat er (per ongeluk?) een grote landbouwmachine tegenaan en/of overheen gereden is, de totale destructie is nog niet zo lang zo. Er zijn in het verleden opgravingen geweest die interessante zaken hebben opgeleverd.

Kölkesdose

Großsteingrab Sprockhoff nr 828

Coördinaten: 52.877470, 7.588130
MAPcode: 45RR.YCV
Terug naar Großsteingräber overzicht

Dit Großsteingrab is geen onderdeel van de Straße der Megalithkultur.  Het is lastig te vinden, er loopt ook geen weg naar toe. Via een zandweggetje kom je in de buurt, daarna moet je over de akker lopen. Het graf is een rommeltje, er liggen stenen, maar er is weinig structuur meer. Het lijkt ook een hangplek te zijn, sporen van kampvuurtjes. De foto’s die ik gemaakt heb tonen weer aan dat je hunebedden het best in de winter kunt doen. Minder vlekken van bladeren in de zon.

Großsteingrab 828

Retraite Oktober 2021

Dit weekeinde in retraite geweest in Thuine, het Franciscanessenklooster aldaar. Dit wordt jaarlijks georganiseerd door het Bisdom Groningen-Friesland. Daar hoort ook een thema bij, in dit geval de verhalen over Franciscus van Assisi. Verhalen die mede gevormd worden door de kritiek er op, wat men graag wil horen, beïnvloed door andere verhalen. Je zou zeggen: ‘niets is wat het lijkt, als je maar goed luistert en kijkt’. Die principes kun je ook toepassen op Bijbelverhalen. Interessant, goede boektitels om te lezen opgedaan. Maar ook rust en stilte. En ja, ook hier was ‘Corona’ een hinderlijke, overal aanwezige stoorfactor.

Informatie over de Christus-Koning-Kerk en het klooster vind je HIER.

Heeder geschiedenis: Het begin

De naam Heede komt oorspronkelijk van “Heda” en is waarschijnlijk een samengesteld Nederduits woord van “Hed” = heide en “A” = water, wat “Heidedorp aan het Water” zou kunnen betekenen. Heede (toen ” Heithe “) wordt voor het eerst genoemd in 1177 toen Edelman Sigwin het leengoed Heithe aan de bisschop van Münster schonk.
De stichting van het dorp valt waarschijnlijk in de tijd dat St. Liudger (791) bisschop was in Münster. Tijdens zijn ambtsperiode zou hij het gebied rond Heede tot 801 verschillende keren hebben bezocht, de ‘Hof zu Heede’ hebben gekocht en een kapel hebben laten bouwen op het terrein waar nu de oude Petruskirche staat. Dit wordt ook gesuggereerd door een inscriptie op de oude plaquette die nog steeds te vinden is in de toren van de Petruskirche.

Een deel van zijn eigendom, waaronder waarschijnlijk het landgoed Heede, werd nagelaten door St. Liudger aan het bisdom Münster. In de daaropvolgende jaren veranderden de eigenaren tot aan het einde van de 14e eeuw het landgoed overging naar de v. Familie. Oltman, die later de naam ‘v. Heede’ aannam. Het ontstaan ​​van het dorp Heede en de latere ontwikkeling zijn nauw verwant met de twee ridderzetels Heede en Schärpenburg. Op 16 oktober 1467 werd het landgoed Heede verworven door de twee broers Coep en Wermolt v. Heede. Zij verdeelden het in twee landgoederen: het aandeel van de jongste broer Wermolt was Haus Heede (kapel aan het hof, omliggend land).

De ridderstoel in Heede was ongeveer waar het rusthuis “Maria Regina” van het moederhuis Thuine nu staat en gaat terug tot de bovengenoemde oprichting van St. Ludger. Hij bouwde op zijn eigen deel een appartement, het latere ‘Gut Schärpenburg’. Dit bestond uit een herenhuis , Schuren, keuken en appelboomgaarden die door enten waren omgeven. De 1000 jaar oude lindeboom zou de kasteellinde van het voormalige Schärpenburg zijn geweest. Nadat beide landgoederen bijna twee eeuwen lang groeiden en bloeiden (bijvoorbeeld Wermolt herbouwde met zijn vrouw de Petruskirche), hadden hongersnood en oorlogen hen zwaar getroffen. In 1673 werd de Schärpenburg bijna volledig verwoest, het Heede-huis naast de kerk werd rond 1855 afgebroken. De ‘Burgplatz’ met de 1000 jaar oude lindeboom werd in 1972 over in openbaar bezit.

Op het wapen van Heede staat de 1000 jaar oude lindeboom, linksonder de zogenaamde Sint-Petrussleutel als symbool van de parochie en rechtsonder een aar als symbool van het belang van landbouw voor het dorp. De verdeling van de gebieden tussen de twee broers Coep en Wermolt v. Heede in 1467 heeft geleid tot het ontstaan van belangwekkende plaatsen die nog steeds te zien zijn.

Großsteingrab 3B ‘Darpvenner Steine I’ (Sprockhoff 900)


De stenen ruimte van de „Darpvenner Stenen l“ is met een omvang van 15,5 bij 1,5 meter een zeer indrukwekkend verschijnsel. De wandstenen zijn vrijwel volledig behouden gebleven en de enige deksteen die nog op de stenen rust (oorspronkelijk waren het er tien) maakt het makkelijker voor te stellen wat voor een imposante werking dit megalietengraf moet hebben gehad. Op de weg hier naartoe komt de bezoeker aanwijzingen naar de “Hünenburg” tegen – deze aanduiding geeft de hoge concentratie aan graven uit het stenen tijdperk in het gebied Schwagstorf aan.

Ganggraven in het Osnabrücker Land

Niet alleen in deze regio zijn de graven zo ruim vertegenwoordigd; in heel Europa zijn rijen stenen, stenen kisten en tempels uit grote stenen gebouwd. De Noord-Duitse megalietgraven zijn bijna uitsluitend in de vroege steentijd, tussen 3500 en 2800 v. Chr., gebouwd. De kern van het bouwwerk is de gelijkvloerse grafruimte. Deze bestaat uit losse, naast elkaar geplaatste ‘jukken(een ‘juk’ = twee draagstenen en één deksteen) en de sluitstenen aan de smalle kanten. De tussenruimtes werden opgevuld met metselwerk uit kleinere rolkeien. De bodem van de grafruimte bestond uit een laagje vlakke stenen. In de door heel Osnabrücker Land gelegen graven zijn korte gangen aangetroffen, die met behulp van zwerfkeien gebouwd zijn. Jammer genoeg is hiervan weinig overgebleven, dit komt met name door de voormalige aardophogingen en de vele aangelegde zettingen rondom de grafruimtes.

Coördinaten
MAPcode FSD.S4S

Lees verder

Großsteingrab 3A Dreihauser Steine (Sprockhoff: nr 903)

Terug naar Großsteingräber overzicht

Ook wel ‘Großsteingrab Schwagstorf I’ genoemd. Alle wand,- en dekstenen van dit grote hunebed zijn op hun plek gebleven, de wandstenen bevinden zich zelfs gedeeltelijk nog in de dezelfde positie als toen ze gebouwd werden. Daarentegen zijn de elf dekstenen door de eeuwen heen voor een groot deel in de open ruimte gezakt. Met de rond 1 cm diepe inkepingen behoren deze stenen van Driehaus tot de zogenaamde ‘kommetjes’,- of ‘schaaltjes’ stenen, die op verschillende plaatsen in Europa te vinden zijn. Anders dan de springgaten, die bij veel grafstenen in de 19de eeuw aangebracht werden, hebben de schaaltjes met name een cultische betekenis en zijn – doordat ze zijn ontstaan in de late steen- of bronstijd bijna net zo oud als de hunebedden zelf.

Ga met de muis op deze foto staan en bekijk de hele serie.

Alle Wand- und Decksteine der hiesigen Anlage sind vor Ort geblieben, die Wandsteine sind zum Teil sogar in entstehungszeitlicher Lage positioniert. Hingegen sind die elf Decksteine im Laufe der letzten Jahrtausende in die Kammer verrutscht. Mit den flachen, rund 1 cm tiefen Einkerbungen zählen die Driehauser Steine zu den so genannten Näpfchen- oder Schälchensteinen, die sich vielerorts in Europa nachweisen lassen. Anders als die Sprenglöcher, die vielen Großsteingräbern im 19. Jahrhundert zugefügt wurden, haben die Schälchen gemeinhin kultische Bedeutung und sind mit ihrer Entstehungszeit in der späten Jungstein- oder Bronzezeit beinahe so alt wie die Megalithanlagen selbst
Coördinaten: 52.360015, 8.197791
MAPcode: FSL.JDB

Großsteingrab 2 Jeggen (Sprockhoff: nr 922)

Großsteingrab 2 Jeggen

Großsteingrab 2 Jeggen Het hunebed Jeggen behoort, dankzij de imposante grootte van de zwerfkeien en de van veraf zichtbare ligging in de open veldvlakte tot de meeste bezochte steengraven in net Osnabrücker Land. Al in 1895 werden zij door het toenmalige provinciebestuur opgekocht. Sindsdien is de verzorging en inrichting van deze plek in handen van een aantal vrijwilligers uit Jeggen en de naastgelegen gemeenten. De meeste van de in totaal 16 grafstenen staan -net als meer dan 5000 jaar geleden- rechtop en steken opmerkelijk ver boven de grond uit. De dekkende stenen zijn ook in zeer goede staat gebleven, zij zijn slechts gedeeltelijk in de 17×3 meter grote ruimte gezakt. Sinds 1990 zijn er tijdens werkzaamheden regelmatig losse brokstukken van aarden vaten – toenmalige grafoffers- gevonden.

Antoniuskirche Wahn

Bij het dorpje Wahn stond een kerk, de Antoniuskerk. De bouw was begonnen in 1923. In die tijd waren de bossen in de omgeving militair oefenterrein. Dat is nu nog steeds zo.  Maar er wordt niet zo heel veel geoefend, dus je kunt meestal het terrein wel op, het staat goed aangegeven. Maar in 1942 was er blijkbaar wel te weinig schiet terrein en dus werden in opdracht van Hitler zowel het dorp als de kerk platgegooid. Het dorp vind je nauwelijks terug, maar de fundamenten van de kerk zijn onlangs weer uitgegraven en vanuit de lucht goed zichtbaar. Het lijkt nu vooral een plek waar je je hond kunt uitlaten, je moet echt uitkijken waar je loopt. Een keer per jaar wordt een open lucht mis gehouden aldaar.

Die Welt 11.06.2021

Vandaag, vrijdag 11.06.2021 een krant gekocht, ‘Die Welt’. Dat is niet de eerste keer, dit is mijn krant. Maar ik lees ook wel andere. Bij eerste lezing valt op dat diverse thema’s hetzelfde zijn als in Nederland: gedoe met mondkapjes. De minister van Volksgezondheid (Jens Spahn, spreekt goed Nederlands) had heel de natie goedkoop FFP2 mondkapjes beloofd en gegeven. Ik heb ook een setje, op te halen bij de ‘Apothek’. Die apotheken hebben kapitalen verdiend aan die in goeder trouw gegeven mondkapjes. Al met al veel te duur dus.

Hier in Duitsland wordt veel gespeculeerd met landbouwgrond, aldus de krant. Dat drijft de prijzen voor grond enorm op. Dan hebben we nog Annalena Baerbeck die voor de Grünen graag Bundeskanzlerin wil worden. Ze heeft haar CV echter teveel opgeleukt en nu is ze van de top helemaal naar de bodem gezakt.

Vergeet niet Sarah Wagenknecht (https://www.sahra-wagenknecht.de/) van de Linken. Naar mijn idee een zeer intelligente vrouw met goed kijk op de zaken, die nu uit de partij gezet gaat worden. Niet woke genoeg denk ik dan. Jammer.

Verder: de groeiende kloof tussen hoog opgeleide mensen en hun partijen en de ‘gewone’  mensen die zich niet meer vertegenwoordigd voelen door hun regering. Ik vind dat een ernstig thema in Nederland, maar ook in Duitsland wordt dit erg belangrijk.

Als het gaat om de bestrijding van Islamisme (denk erom, het gaat hier nadrukkelijk niet over Islam) dan vinden de mensen dat de AfD (Alternative für Deutschland), een rechtse partij het de beste visie heeft op het Islamisme. De andere partijen laten het hier afweten. Ruud Koopmans, een socioloog uit Berlijn (en Nederlander) ziet hier een groot probleem. Ik ook.

Tenslotte komt de houding van het Westen tegenover China aan de orde. China maakt steeds meer landen financieel afhankelijk, Montenegro was recent in het nieuws (wel een snelweg beloven, gebeurt niet, wel 1 miljard euro betalen). Nu is Brazilië aan de beurt, beïnvloeding via Corona vaccins.

Hoewel ik hier niet stemgerechtigd ben, is het interessant om te merken dat hoe meer je je integreert in dit land, hoe meer je je gaat interesseren voor de lokale en nationale politiek.

Großsteingrab 20B Poldenhünensteine (Sprockhoff: Nr. 829)

Een mooi hunebed. De bewegwijzering was weer tamelijk slecht, bij toeval vonden we dit exemplaar alsnog. Het ligt wat afgelegen, mooie plek. Zie voor details Stonepages.de. Dit is Großsteingrab 20B ‘Poldenhühnensteine’ bij Spahnharrenstätte. 20B is de nummering van de ‘Straße der Megalithkultur’ (zie die website). Sprockhoff nr 829. Sprockhoff deed in Duitsland hetzelfde als van Giffen in Nederland. Hij telde en nummerde alle hunebedden in het hele land. Dit hunebed is klein maar fijn! Het kleine ganggraf is slechts gedeeltelijk bewaard gebleven. Behalve de middelste deksteen ontbreekt ook de oostelijke afsluitsteen, waardoor de daadwerkelijke grootte van de grafkamer lastig kan worden ingeschat. Ook hier werd overigens, net als bij de graven in de Klöbertannen (station 18b) en Werlte (station 20a), een draagsteen passend gemaakt met behulp van een zwerfkei ter grootte van ongeveer een hoofd. Aan de zuidelijke lengtekant zijn nog twee stenen van de zetting aanwezig. De ligging hiervan laat zien dat hier de ingang van het graf geweest zou kunnen zijn. Want de ruimte aan de oostkant bestond waarschijnlijk uit één travee meer dan dat deze nu bestaat. Of de ‘Poldenhunenstenen’ een ovale steenkrans hadden of met een rechthoekige zetting tot één van de weinige hunebedden in de regio kan worden gerekend, zoals Ernst Sprockhoff vermoedt, is niet duidelijk.

Grenspaal 18e eeuw

Zoals al eerder aangegeven, de ‘Dodte-Man-Weg’ loopt strak langs de NL/DE grens, er staan 3 oude grenspalen. De oudste is uit de tweede helft van de 18e eeuw. Omdat er aanvankelijk geen duidelijke grens was (allemaal veen) en de bewoners soms onenigheid hadden, werd er met het Bisdom Münster onderhandeld over de grens. Dat duurde tamelijk lang, maar in 1764 werd men het eens. Er zouden 11 (ik lees ook ergens 13) grenspalen geplaatst worden, de eerste werd in 1784 geplaatst bij Twist. Op de paal aan de (nu) Duitse kant staat EPM (=Episcopatus Monasteriensis) voor Bisdom Münster en aan de NL kant RBF (Respublica Belgicae Foederata) voor de Republiek der Verenigde Nederlanden. Belgica werd door de Romeinen gebruikt als aanduiding voor de Lage Landen.

Stenen kruisbeeld “Dodte Mann”

Aan het einde van de bebouwde kom van Neurhede in de richting van de grens met Nederland staat een oud stenen kruisbeeld. Volgens overgeleverde verhalen van oude inwoners is op dezelfde plek in de 18e eeuw het lijk van een man gevonden.Vermoedelijk is een illegale reiziger de Nederlands-Duitse grens te voet overgestoken en in het onherbergzame veengebied om het leven gekomen.Omdat hij geen legitimatiebewijs of andere papieren bij zich had, kon de identiteit van de man niet worden vastgesteld. Langs de weg naar Bourtange kreeg de onbekende zijn laatste rustplaats. Van het geld, dat hij bij zich had, is voor hem dit stenen kruis met het opschrift “Dodte Man” opgericht. Door deze gebeurtenis heeft het zuidelijke deel van de in 1788 gestichte Gemeinde Neurhede de naam “Dodter Man” gekregen. Het wandelpad langs de grens tussen de Bourtangerstraße en de Kuhweg heet “Dodter-Mann-Weg”.

Steinkreuz „Dodte Man“

Am Ortsausgang von Neurhede in Richtung Grenze (Niederlande) steht das alte Steinkreuz.Den überlieferten Aussagen älterer Mitbürger zufolge ist an gleicher Stelle im 18. Jahrhundert eine männliche Leiche gefunden worden.Vermutlich hatte ein Wanderer die Grenze Deutschland-Holland illegal überschritten und im unwegsamen Moorgelände den Tod gefunden. Da er weder Ausweis noch andere Papiere bei sich trug, konnte die Identität des Mannes nicht festgestellt werden. An der Straße nach Bourtange fand der Unbekannte seine letzte Ruhestätte. Von dem Geldbetrag, den er bei sich hatte, wurde ihm dieses Steinkreuz mit der Inschrift ,,Dodte Man“ errichtet. Durch diese Begebenheit hat der südliche Teil der im Jahre 1788 gegründeten Gemeinde Neurhede den Namen „Dodter Man“ erhalten.

Walfriduskerk Bedum

WALFRIDUSKERK (11DE. 12DE EEUW)
De kerk is gewijd aan St. Walfridus, een Groninger heilige die grote verering genoot en hier is begraven. Hij moet omstreeks 1000 door de Noormannen zijn vermoord. Zijn graf werd een bedevaartplaats toen zich er allerlei wonderen voordeden. De kerk zelf is in de loop der tijden behoorlijk verbouwd: als romaans overblijfsel is vooral de scheve toren interessant. De kerk was oorspronkelijk eenbeukig en van tufsteen. In de 12 de eeuw werd ze uitgebreid tot een driebeukige tufstenen kruiskerk. De zijvleugels van de toren werden in de 16de eeuw afgebroken. het middendeel -de toren- bleef gespaard. In de eeuw daarvoor waren plannen opgevat om de kerk te verbouwen tot een kruisbasiliek, maar dat kon niet worden gerealiseerd. In plaats daarvan kwam er een tweebeukige hallenkerk. Ook die kon niet in stand gehouden worden, door brand, oorlog en Reformatie. Het schip bleef tot op de dag van vandaag bewaard.

Hier moet mij een kleine persoonlijke frustratie van het het hart: als 13-jarige zat ik op school in Groningen, Kapteijnschool. Bij wiskundeles ging het over ‘ruiten’ . Wie ruiten in de praktijk zag. Het was me al opgevallen dat de toren van deze kerk uit vier ruiten bestond. Mijn antwoord was dus: ‘De oude kerk van Bedum meneer’. ‘Juist ja’, was de strekking van het antwoord. Hij begreep niet wat ik bedoelde, vroeg het niet uit. ‘Wie nog meer….?’

Vijftig jaren later ben ik er nog steeds niet overheen…

Großsteingrab 18D Steenhus in Börger (Sprockhoff: Nr. 819)

Het ‘Steenhus’ is een van de drie overgebleven megalietgraven in Börger. Ca. 180 meter ten noordoosten van dit graf liggen de ‘hunestenen’, een sterk vernield graf van ongeveer dezelfde grootte als het Steenhus met nog vier dek,- en elf draagstenen. Ca. 250 meter ten zuidwesten van dit Steenhus bevindt zich nog een ander, nog meer afgebroken, graf met slechts een dek,- en vijf draagstenen. ln de oost-west georiënteerde grafkamer van het Steenhus zijn negen van de oorspronkelijk elf dekstenen bewaard gebleven. Van de elf draagstenen aan de lengtekant ontbreekt alleen aan de noordkant een draagsteen, ook de draagstenen aan de smalle kant zijn aanwezig. Van de ovale steenkrans, die om de kamer heen lag, is slechts een enkele steen naast de ingang overgebleven.

 

Blokken

Eén van de geweldig nieuwe ontwikkelingen die WordPress mij niet wil onthouden is de nieuwe blokken structuur. Gutenberg noemen ze dat, en dat klinkt vertrouwd en fijn. Maar dat is het niet. Ook Google begint daarmee. Allemaal blokken. Hoera.

Ik werk al jaren op het internet, HTML en alles wat er bij hoort. Altijd tevreden geweest. Maar nu moet alles in blokken, dat is veel fijner. Niet dus. die dingen luisteren niet naar wat jij wilt. Die willen graag een solitair blok zijn en WordPress en Google gaan daar in mee. Je zou er bijna een SF roman over kunnen schrijven! Wàt een achteruitgang!. Wàt een arrogantie om dit allemaal aan ons op te dringen! Ik beschouwde mijzelf nooit als digibeet, maar dat gevoel begint mij nu wel te bekruipen. Dank u, WordPress, dank u Google.