Auteursarchief: Harmen de Jong

Woran glaubt der Mensch? Der Glaube der Unglaubigen

In december 2013 kocht ik een exemplaar van Der Spiegel met een boeiend artikel, zie bovenstaande titel. Waarbij je ‘ongelovigen’ ruim moet nemen. Het uitgangspunt is dat de mens van nature geneigd is tot magisch denken en bijgeloof. Er is angst voor hogere machten en dan gaat het  vaak om heel concrete dingen. In de kerken is men minder concreet, de rituelen en de eredienst worden vaak als te abstract ervaren. Er worden een aantal experimenten naar voren gehaald. Stel: iemand vraagt u voor EU 20,– uw ziel aan de duivel te verkopen. Als atheïst wel te verstaan. Zou u dat doen? Misschien wel, maar niet zonder even te slikken. Het geeft angst.

 

 

 


Phaenomenologie
dddd

Ganesha in Silicon Valley – Petran Kockelkoren

Ik kwam op de titel van dit boek tijdens een klooster retraite in Thuine, ik kocht het boek onmiddellijk, het duurde echter 9 maanden voor ik er aan toe kwam.  De introductie is tamelijk vaag zoals schrijvers die vooral de indruk willen geven ‘literatuur’ te schrijven. Dat blijft de eerste twee hoofdstukken zo. Je krijgt geen benul waar het over gaat. Wat is een mythe in zijn beleving? Dat verandert in hoofdstuk 3, dat gaat ergens over.

Kockelkoren onderscheidt drie soorten mythe:

  1. Oorsprongs mythen
  2. Transitieriten
  3. Machtslegitimatie

Het gaat hier over de constructie van het ‘innerlijk’. Het besef dat we allemaal een particulier ‘innerlijk’ hebben is pas van de laatste 400 jaren, het begon met René Descartes (1596-1650), hij wordt beschouwd als de vader van de ‘objectiverende kennisvergaring’. Dat wel zeggen, zonder gevoelens.

Ik sla nu een stuk over, concluderende dat het ‘Ik denk, dus ik ben’ de oorsprong was van het particulier innerlijk. Na een stuk over de ‘camera obscura’ volgt de uitspraak het scherm van de smartphone de toegangsweg vormt voor ons verstaan van de wereld. Want: via de ogen wordt een plaatje van de wereld in ons brein geprojecteerd dat wordt afgelezen door een homunculus.

Andere onderwerpen die wel interessant zijn, zijn oa de vraag wat een volk precies is en welke rol allerlei uitvindingen daarin spelen, bv de ontwikkeling van de strijdwagen. De laatst bekende veldslag die werd uitgevochten met strijdwagens was in 1275 BCE door de legers van Ramses II en Muwetallis II van Hatti. Daarna werden nieuwe oorlogstactieken ontwikkeld. Democratie ontstond door zoiets. De Griekse hoplieten bijvoorbeeld waren zelfstandigen, ze betaalden hun eigen wapenrusting, trainden vrijwillig. Dit gaf ze ook een stem in het beleid.

Verder: de Laconische glimlach van de Boeddha, De rol van Plato en het bestaan van een klassenmaatschappij.

Etc. etc. zou ik zeggen. Zeer de moeite waard, maar dit lees je niet in een paar avondjes uit.

Perry Rhodan 3044 – Das Supramentum

Vervolg op 3043. Dankzij heel veel geluk en de miraculeuze techniek die in TARA psy verwerkt zit, komen onze helden er uiteindelijk achter wat er aan de hand is: de Cairanen bouwen een enorm kunstwezen, half biologisch, half techniek met een sterke parapsychologische kracht die een groot deel van de Melkweg zou kunnen beïnvloeden. Dat kan omdat er rond Báälol hyperkristallen zweven.

Je moet maar zo denken: Tolkien vinden we ook allemaal geweldig, zelfde type verhaal. Maar dan anders.

Perry Rhodan 3043 – Die Welt der Báälols

Het is niet mogelijk om alle Perry Rhodans te lezen, want iedere twee weken komt er een nieuwe. Ik heb zojuist nummer 3045 gelezen. Je moet een keuze maken. Ik ben begonnen ergens eind jaren 60 van de vorige eeuw, nummer 7. Ik was meteen verkocht. Ik heb het volgehouden tot ongeveer nummer 100, daarna werd het sporadischer en waren ze vrijwel niet meer in de supermarkt of kiosk te verkrijgen. 20 jaren later kwam ik een andere PR liefhebber tegen en hebben we nog wat nummers geruild. Toen ik in Duitsland kwam te wonen heb ik de draad weer opgepakt, PR als ebook. En gelukkig is er Perrypedia, zodat je altijd je missende kennis kunt opfrissen.

Ik ben nu in de verhalencyclus ‘Mythos’ beland. PR heeft een missie voltooid (ik weet niet welke) en als hij terugkeert is er 500 jaar verstreken. Terra bestaat niet meer en de hele melkweg wordt gedomineerd door de zg Cairanen. Ik nr 3042 las ik dat deze uit de Andromedanevel komen en op zoek zijn naar het ‘Volgende Volk’,  wat at ook moge betekenen. In dit nummer zijn  Spinoza Godaby, een Terraanse mannelijke geheim agent met speciale gaven, Ydio Do, een Tefrodische vrouwelijke agent en TARA-psi, een Posbi robot met menselijke geest (zie PR 3030) die enorm veel ingebouwde gadgets heeft. Tussen de beide mensen (ja, Tefroders stammen net als Terranen van de Lemuriërs af, tig duizend jaar geleden) klikt het meteen, ook al weigeren ze dat te erkennen. Zonder TARA-psi zou het al vroeg afgelopen zijn. De Cairanen zijn met een akelig project bezig op Baälol, de thuisplaneet van de ‘Anti’s’ (om dat te begrijpen moet je lezer van het eerste uur zijn of Perrypedia even nazoeken). Vroeger een vervelend anti-terraans volkje, maar dat is wel bijgetrokken. Met zijn drieën gaan ze op zoek en moeten daarvoor stiekum op een eiland komen. Om niet op te vallen in de maag van een groot walvisachtig beest (Vergelijk Jona, Petran Kockelkoren: ‘De macht van de mythe op het wereldtoneel’ had toch gelijk). Ik lees ook net een artikel in ‘Franciscaans Leven’ over verhalen en hun structuur, al ver voor de Middeleeuwen.VErhalen als dit hebben eenzelfde structuur. Men is op zoek naar een magisch voorwerp, wordt begeleid door magiërs, of bestreden. Magie moet je hier vervangen door wetenschap en techniek en je hebt hetzelfde, helemaal als die techniek op volkomen onbegrijpelijke manier werkt. Maar als het verhaal maar goed is, dan geeft het niet.

Kriminalgeschichte des Christentums 01 – Karlheinz Deschner

Dit is een serie van maar liefst 10 boeken. Er gaat dus behoorlijk wat mis binnen het Onbetwijfeld Christelijk Geloof! Want daarover gaat dit boek. De schrijver houdt zich niet bezig met theologie, slechts met feiten voor zover bekend en met intenties waarin bepaalde teksten geschreven zijn, ook al zijn ze niet letterlijk waar. Hij gaat niet over de heilshistorie of iets dergelijks, hij schrijft alleen over misdaad en corruptie.

Hij begint met een opsomming van alle ‘Heilige Oorlogen’ waarbij iedereen die niet Jahwe diende, werd uitgeroeid. Vrouwen, kinderen, vaak ook nog vee, alles. Steden werden verwoest, paarden de pezen doorgesneden, absolute terreur in naam van de Enige Ware God. De Moslims deden dat later ook niet kinderachtig, maar een stuk soepeler. Ik heb me dat als puber ook weleens afgevraagd, wat is dit allemaal voor gemoord, maar ja, het was allemaal ‘heilsgeschiedenis’ en zo. Zelfs na de terugkeer van de Joden uit de ballingschap begon het hele ge-emmer weer opnieuw. De ‘vreemde vrouwen en kinderen’ moesten worden weggestuurd, alles moest weer Joods en raszuiver. Let wel, zoals beschreven in de christelijke Bijbel.

Ik heb het boek nog niet uit, maar ik ben het nu al met Marcion eens: de god van het Oude Testament is niet de God van het Nieuwe Testament. Ook Jung dacht in die richting (Antwoord op Job).

Keer na keer hetzelfde: opstand vanwege de enige ware God, soms ook sterk aangezet door de priesterkaste (die overigens flink in de slappe was zat). Andersom werden de Joden vrijwel niet gediscrimineerd en bezaten o.a. in het Romeinse rijk veel voorrechten. Het probleem is het monotheïsme dat door de Christenen en later door de Islam is overgenomen. Polytheïsme is per definitie tolerant, monotheïsme  kan niet anders dan intolerant zijn. Maar hoewel ik nog lang niet aan deel 10 toe ben, weet ik wel dat zowel Jodendom als Christendom een enorme ontwikkeling hebben door gemaakt die niet perse verkeerd is. Dat wil ik toch wel alvast in gedachten houden. Ik denk dat het goed is dat er dit soort boeken geschreven worden zodat christenen met een heldere, niet geheel door theologie beslagen blik naar zichzelf en hun geschiedenis kunnen kijken.

The Chosen – Chaim Potok

Sinds 1988 staat dit boek in mijn boekenkast. Nooit gelezen, tot nu. Het verhaal begint ergens in de oorlogsjaren. Een groep liberale joodse jongens speelt een baseball wedstrijd tegen groep Chassidische jongens. David Saunders slaat een bal keihard tegen het rechteroog van Reuven Het komt wat dat aangaat allemaal goed. Het wordt de aanleiding voor een diepe vriendschap tussen beide jongens. Reuven wordt geïntroduceerd in het Chassidische leven. Aan de orde komen de gebruiken, maar ook de geschiedenis van de Chassieden. Beide jongens zijn zeer intelligent, maar David is een fenomeen. Zijn vader spreekt niet met hem, alleen tijdens Thora studie. Tussendoor speelt de eindfase van de oorlog, de ontdekking van massamoord op de joden en de oprichting van de Joodse staat.
Dit mag wat saai klinken, maar dat is het absoluut niet! Het is een boeiend verhaal dat een beeld geeft van het Jodendom in New York in de 40er jaren.
Het boek bleek verfilmd, ZIE HIER (Vimeo), ik heb de film meteen gezien. Aardige film, heeft zelfs prijzen gewonnen, maar wat is een film meestal een slap aftreksel van een boek. In dit geval zèker.

Perry Rodan 3041: Die Hermetische Botschaft

Het vorige ‘Heft’ heb ik in 1x uitgelezen, deze ook. Ik kan me echter niet aan de indruk onttrekken dat een bepaalde tijd en verhaallijn tot het uiterste worden uitgemolken. In dit geval gaat het om Atlan da Gonozal die de leiding heeft gekregen over de Arkonidische vloot om een vijandelijke coalitievloot te verslaan. Dan komt er een half sub-verhaal. Honderd jaar geleden krijgt een arkonide met zijn gezin een ongeval en landt op een eenzame planeet. Daar ligt gelukkig een neergestort ruimteschip. VAder en dochter overleven, moeder sterft. De AI van het ruimteschip helpt ze. De dochter krijgt een soort slaapziekte en tevens een boodschap ingeprent die ze over honderd jaren aan Atlan moet vertellen. De boodschap is waarschijnlijk afkomstig van HET. Die heeft bijna-almachtigheid en dus is dit een wat omslachtige manier. Maar goed, het lukt. In het volgende deel, dat ik nu natuurlijk wel moet aanschaffen, zal ik lezen hoe het verder gaat.

Perry Rhodan 3040: Arkons Admiral

Heerlijk, weer een ongecompliceerde Perry Rhodan. Het nadeel van het missen van de afgelopen 2500 nummers, is dat je een en ander aan achtergrondkennis moet bijspijkeren. In dit nummer gaat het verhaal als volgt: in sterrenhoop M13 hebben de Arkoniden weer iets van een Imperium opgebouwd. Alleen is het samengesteld uit een honderdtal baronieën. Ze worden bedreigd door de Naats, een volk dat vroeger volledig ondergeschikt was aan de Arkoniden. En dan heb je de Ladhonen, een nieuwe dreiging in de Melkweg, het zijn een soort piraten. Tenslotte is er nog een duister type die het oude Imperium wil herstellen en daartoe de hulp van eerder genoemde wezens heeft ingeroepen. Atlan, die lang geleden zelf Imperator van het Imperium was, krijgt de opdracht om de verdediging te organiseren.
De boekjes zijn beter geschreven dan in 1980.

Het Vergeten Volk – Brenda Stoter Boscolo

Al eerder had ik over dit boek gelezen en gehoord, maar daar had ik het bij gelaten. Na het interview met een ‘IS-bruid’ rond kerst 2019 moest ik het maar eens lezen. Wàt een verslag. Ik ga hier niet in detail treden, maar ik kan niet anders dan mijn verbijstering uitspreken over wat mensen in de naam van religie allemaal kunnen doen. Het gaat hier om moord, marteling, verkrachting, indoctrinatie en hersenspoeling, diefstal, slavernij, zelfmoordkinderen en ik vergeet vast nog iets weerzinwekkends. En dat allemaal omdat Allah het zo graag wil. Ook Nederlandse en Belgisch mannen en vrouwen hebben zich bij IS aangesloten, dat komt ook in dit boek aan de orde. Velen waren erg fanatiek en juichten bij elk afgesneden hoofd. Anderen vroegen zich af waar ze in terecht gekomen waren en wilden graag vluchten, maar dat was niet makkelijk.

De focus ligt bij het volk der Jezidi’s. ZIj hebben een religie die wel invloeden heeft ondergaan van de omliggende religies, maar daar ook sterk van afwijkt. Zij waren dus geen ‘Mensen van het Boek’ zoals bv Christenen en Joden. Die mag je ook martelen en doden, maar die mogen tegen betaling ook bescherming kopen.

The New Perspective on Paul – Kent L. Yinger

Een nieuwe visie op Paulus.
In dit boek wordt betoogd dat Paulus en ‘de Joden’ niet zo verschillend dachten. In het christendom is het algemeen aanwezige idee dat de Farizeeën scherpslijpers en letterknechten waren. Dat lijkt mogelijk heel anders te zijn. Joden waren Gods uitverkoren volk volgens het door Hem gesloten verbond. Dat betekende dat Joden geen goede werken hoefden te doen om zalig te worden, zoals zo vaak wordt gedacht, maar dat ze de werken der wet deden omdat ze al uitverkoren waren. Het is dan belangrijk om een definitie van ‘volk’ te hebben. Anders gezegd, aan welke kenmerken kun je zien dat iemand Jood was. Welnu, dat was eigenlijk eenvoudig. Een Joodse man was besneden, en iedereen hield zich aan de Wet. De ‘Werken der Wet’ waren dus niet noodzakelijk om het eeuwige leven te beërven, zij zijn het kenmerk van de Jood. Als Paulus stelt dat niet de werken der Wet iemand zalig maken, maar het geloof in Jezus Christus, dan zegt hij in feite alleen maar dat het heil niet alleen voor de Joden is, maar voor iedereen die in God gelooft.
Als je de dingen eenmaal op die manier gaat bekijken, dan worden veel zaken anders. Bijvoorbeeld de gelijkenis van de Farizeeër en de tollenaar. De Farizeeër zegt dan alleen maar dat hij dankbaar is dat hij jood is. De tollenaar voldoet daar niet aan. Maar hij gelooft in God.
Recent hoorde ik nog een katholieke pastoor in zijn preek een bekend karikatuur van Farizeeën neerzetten. Mensen die zichzelf erg belangrijk vonden en graag op de hoeken van de straten stonden te bidden.

Foundations Edge – Isaac Asimov

Vele jaren na de Foundation trilogie was de roep om een vervolg zò luid, dat ook de uitgever een nieuw verhaal wilde, en ziehier, hier is het. De Foundation is uitgegroeid tot een commerciële macht die ruim meer dan de helft van de Melkweg omvat, het is een Federatie geworden. En hoewel men denkt dat de 2e Foundation niet meer bestaat, twijfelen sommigen daar aan. Een in ongenade gevallen politicus, Trevize, en een ietwat wereld en ruimtevreemde professor geschiedenis worden er op uit gestuurd om de Aarde te zoeken. Maar het gaat natuurlijk om de 2e Foundation. Via allerlei veel te toevallige omstandigheden worden ze op het spoor van de Aarde gezet, waarvan overigens niemand gelooft dat die bestaat, behalve de professor. Als je denkt dat het allemaal wel èrg toevallig gaat, heb je gelijk, de zoekers worden actief ergens heen gemanipuleerd. Wat verder gebeurt, is een poging van Asimov om al zijn vorige romans te integreren in een soort eind universum. Hij schreef veel over robots en ook nog wat over tijdreizen. In dit verhaal komen de robots naar voren die een rol hebben gespeeld bij het ontstaan van het Eerste Imperium. Dat het verhaal veel later geschreven is, blijkt o.a. uit de rol van vrouwen, er wordt niet meer gerookt en de rol van computers die ineens overal aanwezig zijn. Een aardig verhaal, maar als je over de helft heen bent, snak je naar het slot.

Mars Nation 1, 2 en 3 – Brandon Q. Morris

Het verhaal begint op Mars waar de eerste mensen geland zijn. Het was een officiële NASA missie. Er is echter ook nog een niet officiële, maar wel ideële missie onderweg. Het is een door crowdfunding betaalde missie met slechts een enkele reis. De bemanning zal op Mars blijven. Dan gebeurt er een ongeluk, de helft van de bemanning komt om. Landen lukt niet meer. De NASA ploeg assisteert met het aan de oppervlakte van Mars brengen van de resterende bemanning. Er lijkt opnieuw een geval van sabotage op te treden. Terwijl iedereen aan het werk is om alles in orde te krijgen, valt het contact met de aarde weg. Dat is geen technische fout, de aarde zendt niets meer uit. De mensen moeten zich instellen op een permanent verblijf op Mars. Dan dient zich nog een kolonistenschip aan, gefinancierd door een miljardair, die er geen geheim van maakt dat hij de macht overneemt op Mars. Aan het eind van het boek blijkt er nog een schip aan te komen. Ik zal het verloop van het verhaal niet verraden. In het boek wordt niet duidelijk wat er met de aarde is gebeurd. De beschrijvingen van het landschap zijn mooi. Eigenlijk had er een plaatjesboek bij gemoeten. Onvermijdelijk zitten er elementen van de film ‘The Martian’ in. Daarnaast meen ik ook wel elementen te zien uit een veel oudere Mars trilogie: Red Mars, Green Mars en Blue Mars.

Foundation Trilogie – Asimov

Deel 1: Dit boek kocht ik op 24 februari 1973 in de boekenwinkel op het station in Groningen. Ik zat in de 4e klas van de HAVO. Science fiction was mijn passie, maar de boeken waren eigenlijk te duur voor mij. Gelukkig waren Engelse boeken goedkoper. Ik heb het in 1x uitgelezen. Geweldig. Het Galactisch Imperium omvat het volledige melkwegstelsel. De Keizer heeft zijn troon op de planeet Trantor. Het Imperium raakt in verval. Hari Seldon heeft een methode ontworpen om het gedrag van grote groepen mensen te voorspellen, de ‘Psychohistorie’. Hij wordt met een paar duizend medewerkers verbannen naar een planeet aan de rand van de Melkweg, zoals hij ook berekend had. De planeet Terminus. Daar begint de Nederzetting (Foundation) zijn werk. Als eerste scheiden de planeten in de omgeving zich af van het Imperium, er ontstaan koninkrijkjes. De overeenkomst met het Romeinse Rijk is groot. De wetenschappelijke kennis graat grotendeels verloren, behalve op Terminus, de Foundation. Daar groeit men door en de planeet wordt al snel een regionale spil. Dat gaat echter niet zonder slag of stoot en daarover gaat dit boek. De verhalen van Asimov vind ik bijzonder goed, de karakters hebben meestal weinig diepgang, maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door het verhaal.

 

Deel 2: Het Imperium vindt het nu tijd om iets aan de opstandige buitengebieden te gaan doen. Ze sturen een generaal, Bel Riose om alle planeten weer in te lijven. Het is een bezemvloot, het Imperium is niet meer in staat nieuwe schepen te bouwen. Het wordt ook niets, Bel Riose wordt uiteindelijk teruggeroepen uit politieke intrige overwegingen. De naam lijkt op Belisarius, de Byzantijnse generaal die Rome terug moest veroveren voor de Byzantijnse Keizer. Een beetje een afgekeken verhaal dus.

Daarna wordt alles anders: de psycho historie werkt met de bewegingen van grote massa’s. Maar nu is er ineens een mutant, een 1-ling die in staat is de wil van mensen te beïnvloeden. Daar had Hari Seldon niet mee gerekend, alles begint nu anders te lopen dan hij had voorspeld. Hoe nu?

 

Deel 3: De mutant, die zichzelf de ‘Mule’ noemde is onschadelijk gemaakt, in die zin de de Tweede Foundation zijn wil om verder te veroveren heeft uitgeschakeld. Als hij vijf jaren later sterft, wil de de nieuwe heerser zijn imperium verder uitbreiden en de Eerste Foundation veroveren. Met het beïnvloeden van de Mule heeft de Tweede Foundation laten zien dat ze bestaan, iets dat omgekeerd moet worden. Ze moeten weer verdwijnen. De Eerste Foundation ziet de Tweede nu min of meer als vijand en er wordt hard gewerkt om om agenten van de Tweede te ontmaskeren. Uiteindelijk komen ze tot de conclusie dat de Tweede niet bestaat, succes voor de Tweede Foundation. Op de planeet ….. geeft de Eerste Spreker uitleg hoe dat gelukt is.  Welke planeet? Dat ga ik niet verklappen.

Over Muren Heen – Lody van de Kamp & Oumaima Al Abdellaoui

Een briefwisseling tussen een Nederlands-Marokkaans meisje en een senior Nederlands-Joodse man. Hij had makkelijk haar opa kunnen zijn. Ze vertellen elkaar hoe ze in dit land zijn terecht gekomen zijn. Hoe het is om moslima of jood te zijn. Het moslim zijn bevalt haar wel goed. Ze ziet de islam bepaald niet zoals Wilders of zoals vele andere Nederlanders tegenwoordig. Het is niet vrouw-onvriendelijk, integendeel. Wij moeten Islam niet verwarren met de cultuur in bepaalde landen. De vrouw onvriendelijkheid in Saoudi Arabië,  waar ze twee keer geweest is, heeft meer te maken met de lokale cultuur dan met de islam. Lody, de Joodse briefschrijver vertelt over zijn goede samenwerking met verschillende Imams. Over zijn reis naar Jeruzalem. Hij weet meer over de islam dan zij over het jodendom, maar gezien het leeftijdsverschil mag dat ook wel. Hoewel in andere recensies wordt gezegd dat er gediscussieerd wordt en dat ook moeilijke thema’s aan de orde komen, vind ik dat dat wat tegenvalt. Een en ander komt wel aan de orde, bv de hoge criminaliteit onder Marokkanen, maar een echte discussie levert het niet. Er wordt verder gesteld dat Joden en moslims dichter bij elkaar staan dan christenen, denk aan het besnijden, onreine dieren, verwante taal etc. Het is een aardig boek om te lezen, maar meer ook niet.

Manipulations Techniken – Tamara Petri

Het doel van dit boek is het herkennen van manipulatie. Word ik gemanipuleerd. Andersom kun je het natuurlijk ook gebruiken om je eigen manipulatie technieken wat te verbeteren. Maar er zitten wel leuke dingen bij, bijvoorbeeld: het Halo-effect. Mensen onthouden de eerst opvallende eigenschap en de rest wordt in het licht daarvan geïnterpreteerd of zelfs niet gezien. De eerste indruk bij  bv een sollicitatiegesprek is dan ook cruciaal.

Een leuke is ook de ‘Voet tussen de deur’. Je vraagt iemand om een kleine gunst, je bent daar blij mee en daarna vraag je een grotere. Uiteindelijk is de andere persoon voor je aan het werk.

Een variant daarvan maakte ik in India mee: bij een oud boeddhistisch grottencomplex waren ook wat winkeltjes. Iedere toerist kreeg bij aankomst van een winkelier een steentje in de hand gedrukt, ‘you are my friend’. Als je dan klaar was en weer wegging, kwam hij op je af om je mee te nemen naar zijn winkel. Daar kwam je niet onderuit, want hij had je toch een kado gegeven? Hij ging daar heel ver in.

Al met al een leuk boek, maar om een meestermanipulant te worden, heb je toch wat meer nodig.

 

 

 

Scientific American june 2018

Onze zon is ontstaan uit de restanten van vorige zonnen. De oerzon bestond geheel uit waterstof en vormde helium en metalen. De toen de moederzon op was en uiteenviel, ontstonden nieuwe zonnen en planeten. Dankzij die moederzon hebben wij metalen etc in de aardkorst. Een redelijk aantal zusterzonnen, die dus uit dezelfde stofwolken zijn ontstaan, zijn opgespoord. Interessant.

Endometriose, een kort overzichtsartikel. Ongeveer 10% van alle vrouwen lijdt eraan. Het blijft een medisch raadsel. Hoe komen endometrium cellen op andere plekken terecht en geven ze hevige pijn, ontstekingen en vorming van littekenweefsel. Mogelijk zijn er meer oorzaken. De behandeling is over het algemeen niet voldoende, er wordt gewerkt aan betere behandelingen. Heel lang heeft deze aandoening erg weinig aandacht gekregen, maar dat verandert de laatste tijd.

Onder invloed van temperatuurverhoging worden de meeste diersoorten kleiner. Hoewel er diverse theorieën zijn hierover, blijft het eigenlijk alleen bij de vaststelling dat het zo is. Bij een verdere temperatuurverhoging van de aarde zou dit o.a. kunnen betekenen dat de beschikbare hoeveelheid voedsel zal afnemen.

Daarnaast nog een aantal kwantum gerichte artikelen die ik voorlopig oversla.

Scientific American september 2018 – Humans

Dit nummer van de Scientific American gaat over ‘humans’. Belangrijk voor de ontwikkeling van het intellect en bewustzijn is het hebben van grote hersenen in verhouding tot het lichaam. In dat opzicht springt de mens er wel uit. En je moet de mogelijkheid hebben om dingen te kopiëren. Het liefst gecombineerd met de neiging om in groepen bij elkaar te zijn. Daar is geen gen voor. Iets dergelijks geldt ook voor de ontwikkeling van taal. Daar is ook niet een specifiek gen voor. Taal heeft ook alles te maken met het ontwikkelen en kopiëren van symbolen. Bijvoorbeeld chimpansee in het wild begrijpen niet wat je bedoelt met wijzen. Apen die opgroeien bij mensen wel.

Een erg interessant artikel was over de oorsprong van homo sapiens. Het klassieke idee,dat lang geleden een uniek groepje mensen ontstond en vervolgens op pad ging, lijkt niet op te gaan. Er bestonden vele menssoorten, waarvan de Neanderthalers en de Denisoviërs het bekendst zijn. Er trad vermenging op en dat heeft uiteindelijk weer bijgedragen aan de Homo Sapiens. De huidige Europeaan heeft 2-4% Neanderthal DNA, dat heeft geholpen bij de lichtere huid en daardoor de mogelijkheid om verder naar het noorden te kunnen trekken. Daarnaast was er een verbetering van het immuunsysteem. De Tibetanen hebben een deel Denisovisch DNA wat hen de mogelijkheid gaf om in een omgeving met een lager zuurstof gehalte te kunnen leven. Ook cultureel lijken de verschillende groepen elkaar te hebben beïnvloed.
Volgens de schrijver hebben we nog meer niet-Sapiens DNA, maar is daar nog geen passende mensensoort bij gevonden.

Oorlog is een uitvinding die vele duizenden jaren geleden gedaan is. Volgens de schrijver is het niet iets dat in de mens zit. Op de een of andere manier komt het betoog niet echt geloofwaardig over.

Humaans (Ferengi uitspraak) beïnvloeden de evolutie door o.a. stedenbouw. Pluiszaadjes in de stad ontwikkelen zich zo dat ze meer recht naar beneden zakken, duiven leren zich verbergen voor slechtvalken die grootschalig in steden nestelen en slakken krijgen een lichter gekleurd huis om minder warmte op te nemen.

De kans dat ergens in het universum nog andere vormen van intelligent leven bestaan is vrijwel nul. Het aantal toevalligheden dat heeft geleid tot het ontstaan van ons is namelijk ERG groot. De kans dat er nog ander leven bestaat in het universum is groot, maar niet voor intelligent leven met een technologische beschaving.

Nooit kenden wij God aldus – Marcus Borg

Dit boek las ik voor de tweede keer. Het gaat over het Godsbeeld dat wij hebben. Er zijn nogal wat Godsbeelden. Die beelden zijn belangrijk omdat ze verschillende ideeën en emoties oproepen. Bijvoorbeeld God als Koning, dat houdt afstand in. Wij zijn de onderdanen. God als mannelijke rechter en wetgever maakt ons schuldig, incompetent, wij kunnen niets doen. Mijn eigen beeld van God was altijd die van een man met een volle grijze baard die op een grote troon op een wolk zit en die meewarig en vaak geïrriteerd naar beneden kijkt. Dit beeld is dominant aanwezig en valt onder de ‘Christelijke Conventionele Wijsheid’, niet noodzakelijk die van dominees en theologen, maar wat er bij de gemiddelde gelovige blijft hangen. Je moet voldoen aan Gods eisen, maar je bent nooit goed genoeg. Naast dit beeld bestaat ook het ‘Geest’ beeld, dit wordt door Borg als het beste beeld naar voren geschoven. Het past beter in deze tijd en lost veel problemen op. God is overal, transcendent EN immanent. God is letterlijk overal, in en om ons en in alles. Hij noemt dit panentheïsme. Wij hoeven ons niet schuldig te voelen tegenover Hem, hij is als (dit zijn weer positieve beelden) een herder, een liefdevolle moeder en vader (geen patriarch).

Belangrijk is dat wij God ook kunnen ervaren, hij besteedt in het boek aandacht aan ‘paranormale’ ervaringen, die meer voorkomen dan wij doorgaans denken.

De Bijbel is in zijn visie niet letterlijk waar. Dat idee ging pas een rol spelen met de groeiende invloed van de wetenschap. Dat bracht theologische systemen in gevaar (dit is een interessant thema dat ik elders nog eens wil uitwerken). Ik ben zelf opgegroeid in een kerk waar de dominee oprecht meende dat de wereld ongeveer 6000 jaar oud was, een andere meende dat de sterren heel dichtbij stonden. In veel kerkgenootschappen wordt er nog steeds van uit gegaan dat de Bijbel letterlijk waar is, waarbij de interpretaties van dat ‘waar’ vaak uiteenlopen.

Jezus kun je zien als  de voor- en na paschale Jezus. De voorpaschale Jezus was niet God en heeft dat ook niet gedacht.  De napaschale Jezus is een verschijning van een heel andere orde en dit wordt door napaschale mensen beschreven.

Naar mijn idee een geweldig boek. Zijn ideeën, die al langere tijd ook mijn ideeën zijn, geven lucht en vrijheid. Wetenschap kan weer gelezen worden zonder er Bijbelteksten bij te zoeken.

Een aanrader! Zie ook mijn ‘Goodreads’

Spiegelreis – Enis Odaci en Herman Koetsveld

Enis Odaci (Moslim) en Herman Koetsveld (Christen, gereformeerd predikant) gaan op bezoek bij elkaars religie.  Enis Odaci bezoekt een Benedictijns nonnenklooster, een Pinksterkerk in Amsterdam, een ‘Oud-Gereformeerde kerk op de Veluwe. Hij komt tot de conclusie dat ‘Het Christendom’ en ‘De Christen’ niet bestaan. De diversiteit is enorm.

Hetzelfde geldt eigenlijk voor Herman Koetsveld. Hij bezoekt o.a. de Ahmadyya Moskee. Het gaat hier om een stroming die door de meeste Moslims niet erkend wordt, vervolging is niet zeldzaam. Verder komt hij bij een Turkse moskee en nog een soort moskee waar lhbt’ers (lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuele personen en transgenders) samenkomen. Ook dat is Islam.

De bezoeken worden door beide heren besproken.

Bij het lezen had ik zelf het gevoel dat er een groot probleem ligt bij Orthodoxe gelovigen, zowel bij Christenen als Moslims. Zoek je het wat meer op het menselijke vlak, lijken de Islam en het Christendom bijna naadloos aan elkaar te raken.

Zowel bij mij als bij Koetsveld ontstonden koude rillingen toen gesproken werd over ‘Zuivere Islam’. Dat bestaat net zo min als ‘Zuiver Christendom’, behalve dan in de ogen van de groep die dat zo ervaart. Zo ben ik zelf opgegroeid in een ‘Ware kerk’.

Lees ook de recensie in Trouw

Enis Odaci is van de stichting ‘Nieuw Wij’, zie de website www.nieuwwij.nl

Op zoek naar Zarathoestra – Paul Kriwaczek

De auteur is zeer geïnteresseerd in de officieel verdwenen Perzische religie,  die bijna drieduizend jaar geleden, na een openbaring, gesticht is door Zarathoestra. Hij gaat op zoek naar de restanten en invloeden van deze oude religie en vindt ze nog overal: in de vele ruïnes in Iran en Afghanistan, in de toch nog bestaande groeperingen van ‘overlevenden’ (onder anderen de Parsi’s), in historische religies als de Mithras-cultus, het Manicheïsme, de Bogomielen en de Katharen, en ook bij de filosoof Nietzsche. Het is een boeiend verslag geworden. Zijn bevindingen en conclusies zijn historisch niet altijd betrouwbaar en vaak nogal speculatief. Maar als een eerste kennismaking met deze oude Perzische religie is het zeer geslaagd. Daarna zal er echter wel verder gestudeerd moeten worden. Het boek bevat een kaartje, twee katernen met kleurenfoto’s, noten met literatuurverwijzingen en een register.
Belangrijke conclusies van de schrijver: Zarathoestra was de eerste die met het idee van een eindig universum kwam. De strijd tussen de goede en de boze god is ook van hem. God en Satan dus. De uitvinding van de ‘Verlosser’ (de Saoshant), het laatste oordeel, de hemel, de hel, dit komt allemaal bij Zarathoestra vandaan. De Joden die terugkeerden uit de ballingschap namen deze ideeën mee en dit werd de grondslag van het huidige Jodendom en het ontstaan van de Farizeeërs. Een theologische strijd die tot in de dagen van Jezus doorging. Behalve het Jodendom zijn deze ideeën vooral overgenomen door het Christendom en de Islam. Een goed Katholiek kan het op veel punten zonder meer met een Pars eens zijn. De ‘Wijzen uit het Oosten’ waren Medisch-Perzische priesters (‘Magi’), op zoek naar de Saoshant.
Het is wel zo dat het latere Zoroastrisme ver van de oorspronkelijke openbaring is afgedwaald.