Scientific American augustus 2018

Lang werd er geleerd dat het brein en het immuunsysteem niets met elkaar te maken hadden. Ik kon me dat niet voorstellen. In het natuurgeneeskundige circuit is men er al eeuwen van overtuigd dat het wèl het geval is. Maar, nu blijkt dat inderdaad het geval te zijn. Zo intensief zelfs dat het in dit artikel wordt neergezet als het 7e zintuig ( het  6e zintuig is de propriocepsis). Neuro-immunologie noemen ze dat nu. Het immuunsysteem is betrokken bij herstel na beschadiging van de hersenen. Andersom hebben de hersenen ook een soort monitorfunctie. Er blijken lymfevaten om en in de hersenen te liggen en ook via (langs) bloedvaten hebben witte bloedcellen de mogelijkheid om toch in het brein door te dringen. De schrijvers zien dit ook als een kans om medicijnen te ontwikkelen tegen allerlei neurologische  aandoeningen.

 

Dan een interessant over ‘Dark Matter’. Allerlei experimenten en andere metingen hebben nog steeds geen overtuigend bewijs geleverd voor het bestaan van deze ‘donkere materie’. Na enig heen en weer geredeneer wordt de vraag gesteld of ons idee over zwaartekracht wel klopt. Diverse astronomische zaken zouden beter verklaard kunnen worden met een ‘aangepaste zwaartekracht’. Echter niet alles. De waarheid ligt dan mogelijk weer ergens in het midden. Interessant.

Scientific American november 2016

Opwarming, een verontrustende gedachte …

Doordat de aarde steeds warmer wordt, komen ziekten die tot voor kort alleen in zuidelijke streken voorkwamen, ook steeds verder noordelijk voor. En dat is niet het enige. Met het steeds dieper ontdooien van het permafrost komen ook steeds meer ziektekiemen vrij die bv 30.000 jaren of langer ingevroren waren. Denk aan antrax. Er kunnen ook andere, onbekende ziektekiemen vrijkomen.

 

 

New Scientist dec 2015: Themanummer ‘Het Brein’

Ik ga alles per hoofdstuk langs.

Allereerst een interview met Erik Scherder, hoogleraar Bewegingswetenschappen, ooit fysiotherapeut. Om goed cognitief te functioneren moet je bewegen. Een half uurtje en daarna 10 uren in de stoel, dat is echt te weinig. Er zijn voldoende goede onderzoeken die dit onderbouwen. En als je niet kunt bewegen door een verlamming of i.d. moet je alternatieven zoeken, die zijn er wel Muziek bijvoorbeeld.

Handleiding Brein

  1. Aandacht. Doe dingen met aandacht. Laat je niet afleiden door allerlei zaken. Soms kan het handig zijn om bv te studeren of te werken in een rumoerige omgeving (deed ik vroeger ook, voor mijn tentamens leren in het restaurant van Schiermonnikoog, werkte geweldig)!
  2. Werkgeheugen. Dat heb je dagelijks nodig bij het uitvoeren van verschillende taken. Het werkgeheugen is een concept, het is niet aan te wijzen ergens in je hersenen. Een goed functionerend werkgeheugen is belangrijker voor een Academische carrière dan IQ. Je kunt het trainen.
  3. Logisch en rationeel denken. Vraagt enige training. Er zijn wel argumenten om te denken dat met name de linker prefrontale cortex hier een rol speelt. Emotie is niet noodzakelijk tegenstrijdig met logisch denken, soms faciliteert het, denk aan zg ‘onderbuikgevoelens’,  die moet je zeker serieus nemen.
  4. Leren. Een vaag, algemeen stukje. Na het leren jezelf direct toetsen. En blijf bewegen, dat werkt het best.
  5. Kennis. Met name de temporale kwab speelt een rol bij het bewaren en hanteren van kennis. Men spreekt ook wel over het ‘Semantisch geheugen’. De feitjes en de weetjes, de betekenis van woorden en begrippen. Het is mogelijk dat het geheugen vol loopt. Als je oud bent en altijd veel gestudeerd hebt kan er op een moment niets meer bij. Deze stelling gaat mi uit van een bepaalde visie op geheugen. Ik geloof er niets van en dat is dan een functie van mijn rechter temporaalkwab. Mooi klaar mee!   🙂
  6. Creativiteit. Daarover is niet zoveel te melden. Er is een zekere mate van erfelijkheid. Je moet je brein in ieder geval vullen met voldoende gegevens en dan afwachten of er iets op-plopt. Dat is eigenlijk wel de kern. O ja, ben je een ochtendmens, dan komen de creatieve ideeën vooral ’s avonds.
  7. Intelligentie. Dat is helaas nogal erfelijk. Uit een ander artikel wil ik nog wel even toevoegen dat een hoog IQ niet automatisch een goede rationaliteit geeft. IQ moet je leren gebruiken. Je kunt met een hoof IQ de meest bizarre gedachten ondersteunen. Met het ouder worden neemt een bepaalde vorm van IQ toe, je ziet sneller patronen.
  8. Bioritmiek. Concentratie is des morgens niet het best. Creativiteit weer wel. Als ons brein onder de 37 graden komt, werkt het slechter. Dat is normaal in de vroege ochtend het geval.

Die intelligentie, voor wat het waard is, heeft te maken met aan de ene kant je kunnen concentreren op een taak, en aan de andere kant intuïtie.  Intuïtie maakt grote hoeveelheden kennis beschikbaar. Maar dan moet je je ook afvragen of die intuïtie klopt met de feiten. En er niet blind achteraan hollen.

Er wordt een globale anatomie van de hersenen beschreven. Daarvoor kun je terecht in een goed anatomieboek. Sla ik over.

 

Scientific American, feb 2015 Inside the Neanderthal Mind

SciAm 2015-03 cover

1. Inside the Neanderthal Mind

2. Biologic Clock

Inside the Neanderthal Mind

Zij hebben enige honderdduizenden jaren het continent bewoond. Ze jaagden vooral op grotere dieren. Ze zijn vaak weggezet als een veredeld soort Oerang Oetang, maar dat is onterecht. Het lijkt dat ze dichter bij de homo sapiens stonden dan gedacht. Ze gebruikten gereedschappen, dodenrituelen. Ze hadden verf. Waarschijnlijk was de spraak wat minder ontwikkeld. Gedurende enige tijd hebben h. sapiens en h. neanderthalensis in hetzelfde gebied gewoond. Relatief vlot stierven ze uit. Hoe kwam dat? En in hoeverre hebben ze het gebruik van allerlei gereedschappen overgenomen van h. sapiens? Er is wel contact geweest tussen beide groepen. Elk huidig mens heeft ongeveer 2% Neanderthal DNA, per persoon ook nog verschillende fragmenten. Er wordt wel beweerd dat als je al die fragmenten naast elkaar legt, dat je 75% van het Neanderthal genoom compleet zou hebben.

  1. http://www.scientificamerican.com/article/neandertals-the-neandertal-mystique/
  2. http://www.scientificamerican.com/article/secrets-of-neandertal-cognition-revealed/
  3. http://www.scientificamerican.com/article/the-mysterious-downfall/
  4. http://www.scientificamerican.com/article/neanderthals-and-humans-different-yet-alike/
  5. http://www.scientificamerican.com/article/new-skull-could-be-from-human-group-that-interbred-with-neandertals/

Biologic Clock

We hebben een biologische klok in de Nucleus Suprachiasmaticus, dat is de dirigent.

In verschillende weefsels/organen zijn er apart ‘klokken’. Bv in de lever, de nieren, het vetweefsel. Het blijkt dat als je bij muizen de biologische klok van de lever uitschakelt, de muizen dik worden en snel verouderen. Als je normale muizen (nachtdieren) overdag te eten geeft, worden ze ook dik. Geef je hetzelfde voedsel aan muizen in de nacht, worden ze niet dik.

Dat zal bij mensen niet anders zijn. Houd je met eten dus aan de biologische klok. Dit is overigens al duizenden jaren bekend (Ayurveda).
—Boven—

New Scientist feb 2015 nr 19

NewSci-geluk1. Geluk op bestelling

2. Meten is weten, een kwestie van geluk

1. Geluk op bestelling

Waar worden mensen gelukkig van? Dat verschilt nogal, zo blijkt. Dit artikel gaat over onderzoek naar de  lichaamsperceptie. Er werden drie voorbeelden genoemd. Een beschreef dat als een geblinddoekte proefpersoon op een tafel tikt en via een geluidsbox wordt ditzelfde geluid over een grote afstand weergegeven, de persoon het gevoel krijgt dat zijn armen lager zijn dan hij altijd dacht. Een ander voorbeeld was: de proefpersoon ziet zijn tong op de camera, maar dat is eigenlijk een andere tong. Beide tongen worden bestreken met een vochtig wattenstaafje. Maar de proefpersoon ziet en voelt slechts één tong. Dit wordt herhaald met de mededeling dat er nu met citroenzuur gesmeerd gaat worden. Op de echte tong wordt gewoon water gebruikt. Toch geven diverse proefpersonen aan dat ze zuur proeven! Als je sandalen draagt met speciale sensoren die er voor zorgen dat je bij elke stap die je zet je het geluid van een lichte persoon met een luchtig stapje hoort via de aangekoppelde koptelefoontjes, dan voel je jezelf al heel snel vederlicht. Deze illusie gaat vrijwel direct voorbij als je de schoenen uitdoet. Een bekende is ook: een rubber hand ligt duidelijk zichtbaar op de tafel. De proefpersoon heeft zijn hand onder de tafel. Beide handen worden met een wattenstaafje bestreken. Het gevoel dat de rubberhand de eigen hand is, wordt nu erg sterk! Wij hebben dus een lichaamsbeeld op basis van proprioceptie en zintuiglijke indrukken. Een hersengebied in de rechter temporoparëtale kwab speelt een rol bij de vorming van ons lichaamsbeeld. Dat beeld blijkt makkelijk te manipuleren. In het boek ‘The Illusion of Conscious will’ van Peter Carruthers worden ook veel van dit soort experimenten besproken. In het boek ‘Maya’ van Richard L Thompson komen dit soort verhalen ook aan de orde. Thompson gebruikt deze bevindingen om aannemelijk te maken dat onze waargenomen realiteit mogelijk ‘Maya’ illusie is, dat we eigenlijk in een soort virtuele realiteit leven. Het brein lijkt dus een soort interpretatie te geven van onze waarnemingen. Een interpretatie die makkelijk manipuleerbaar en dus onbetrouwbaar is. Onder invloed van geluidsmanipulatie bij lopen, kun je je dus lichter voelen en gelukkiger. Zo bleek dat geluidsmanipulatie ook de ervaring van de omvang van de taille kan beïnvloeden. Alle eerder genoemde voorbeelden komen zijn te begrijpen vanuit de theorie van ‘Voorspellend Coderen’. Op basis van zintuiglijke gegevens wordt de situatie en het te verwachten verloop berekend en geïnterpreteerd. Het blijkt dat mensen met eetstoornissen vatbaarder zijn voor dit soort illusies, de ‘rubberen hand’ wordt met name genoemd. Het verschijnsel dat de manier waarop ons lichaam eruitziet, aanvoelt en beweegt, invloed heeft op ons denken en gedrag heet ‘Embodied Cognition’. Body Dysmorphic Disorder is een storing hiervan. Een verandering van lichaamservaring kan je blijer maken, dat is de relatie met het thema ‘Geluk’.

—Boven—

2. Meten is weten, een kwestie van geluk

Geluk is moeilijk te meten. Daarom is er een goede definitie nodig: ‘Geluk is een betrekkelijk constante toestand van overwegende tevredenheid met het leven als geheel’. De VN hanteert 6 voorwaarden:

  1. Inkomen
  2. Levensverwachting
  3. Iemand hebben waarop je kunt rekenen
  4. Vrijheid in het maken van levenskeuzes
  5. Vrij zijn van corruptie
  6. Vrijgevigheid

Saoedi-Arabië scoort lager dan je zou verwachten vanwege de gemiddelde rijkdom. Brazilië scoort hoger. Volgens de VN staat Nederland op de 4e plaats achter Denemarken, Noorwegen en Zwitserland. Ons eigen geluk wordt beoordeeld op basis van een affectieve en een cognitieve component. Affectief is het gekoppeld aan het ‘Brain Reward Centrum’. Het vervullen van allerlei behoeftes geeft gevoelens van genot en plezier door het vrijkomen van o.a. dopamine. Sommige culturen of religies staan mensen niet toe om te genieten, daar wordt je aantoonbaar ongelukkig van. Voor het cognitieve heb je het ‘Default Mode Network’. Je denkt na en beseft gelukkig te zijn. Dat is misschien wel de beste benadering. Relativeren dus en eventueel mediteren. Teveel activiteit in het ‘Brain Reward System’ leidt tot gewenning en uiteindelijk tot verslaving. Zorg er dus voor dat allebeide systemen ongeveer even actief zijn. Let op hoe vaak het woord ‘genieten’ valt in allerlei reclames. Dat is duidelijk voor het Reward deel bedoeld, voor de obsessionele zucht naar geluk.

—Boven—

De evolutionaire achtergrond, oorzaak en consequenties van chronische systemische lage graad ontsteking – F.A.J. Muskiet

Een mooi overzichts artikel uit 2011. Het metabool syndroom (overgewicht, gestoorde glucose stofwisseling, hypertensie en atherogene dyslipidemie) zijn uitingen een ongezonde, westerse levensstijl.  Een belangrijk verschijnsel is hier de insuline tolerantie: er is meer insuline nodig om het glucose de cellen binnen te krijgen. Dit is echter een normaal aanpassingsmechanisme ingeval van bijvoorbeeld ernstige ziekte en voedselgebrek.

In deze situaties is het van groot belang dat de hersenen, die zo’n 20-25% van ons basaalmetabolisme verbruiken worden ontzien. Ook het immuunsysteem, dat evenals de hersenen ook op glucose draait, is in deze situatie een grootverbruiker (inactief 23%, actief eventueel het driedubbele). Andere organen en weefsel moeten het enige tijd zonder stellen. Lever, milt nieren en hart worden in feite opgeofferd. Deze en andere organen worden gedwongen om over te schakelen op vetverbranding. Het vetweefsel wordt gestimuleerd om vrije vetzuren te maken, de lever moet glucose aanmaken en triglyceriden gaan verspreiden.

Het is duidelijk dat een ontsteking grote invloed heeft op de stofwisseling. De werking van insuline wordt geremd, behalve in de hersenen en het immuunsysteem. Een normaal mechanisme in noodsituaties. Maar als het te lang gaat duren, ontstaan er problemen! Er ontstaat vet in de spieren, de Natrium terugresorptie neemt toe, de perifere vasodilatatie neemt af met als gevolg hoge bloeddruk en zoutgevoeligheid. Het ‘Insuline Resistentie Syndroom’ is dus eigenlijk een ‘Chronische lage graad door ontsteking veroorzaakte Energie Herverdelings Syndroom’, een aardige mondvol.

Bedoeld als verdedigings- en herstelmechanisme, kan het dus ook fout gaan bij langdurige stimulatie. De levensgewoonten van de westerse mens is sterk ontstekings bevorderend. Overgewicht bijvoorbeeld veroorzaakt laag gradige ontsteking. Bij langdurige ontsteking daalt het HDL (het ‘goede’ cholesterol) en stijgt het LDL (de ‘slechte’) iets. LDL geeft bescherming tegen bepaalde soorten bacteriën (gram negatief). Het is bekend dat mensen met een familiaire hypercholesterolaemie (FH) vroeger, vòòr 1800, dus ook vòòr de introductie van de westerse levensstijl, langer leefden dan andere mensen. Het hoge LDL beschermde tegen infecties. Nu is het echter een risico geworden.

De westerse risicofactoren zijn o.a.:

  •  Consumptie van verzadigde vetzuren
  • Industrieel geproduceerd transvetzuren
  • Hoog vet en laag vezelgehalte
  • Verhoogde omega-6 / omega-3 vetzuur ratio
  • Te weinig meervoudig onverzadigde lange keten omega-3 vetzuren uit vis
  • Te laag vitamine D gehalte
  • Te laag vitamine K
  • Te weinig Magnesium
  • Een disbalans tussen de vele micronutriënten
  • Te veel koolhydraten met en hoge glycaemische index
  • Te weinig groente en fruit
  • Te weinig beweging
  • Roken
  • Etc

HEt volledige artikel vindt u HIER. Het lezen waard!

Low incidence of spontaneous type 1 diabetes in non-obese diabetic mice raised on gluten-free diets is associated with changes in the intestinal microbiome.

Diabetes Mellitus type 1 (DM1) is een orgaanspecifieke auto-immuun ziekte. Vroege blootstelling aan gluten kan bij daarvoor vatbare mensen sneller DM1 uitlokken.
Er is een relatie tussen het hebben van coeliakie en het optreden van DM1, de kans is 2,4x groter. Hoe later de diagnose gesteld wordt, hoe groter de kans. Een strikt glutenvrij dieet verlaagt die kans aanzienlijk.
In dit onderzoek werden muizen die een genetische aanleg hadden voor DM1 en geen overgewicht hadden, verdeeld in een groep met een gluten houdend dieet en een glutenvrij dieet. In de glutengroep ontwikkelde zich aanzienlijk vaker DM1 dan in de glutenvrije groep. Het mechanisme is niet duidelijk, maar zou te maken kunnen hebben met het veranderen van het microbioom. Hoewel de meeste darmbacteriën in beide groepen gelijk waren, trad er voor een aantal bacteriën een groot verschil op.

Zie HIER voor het artikel!