Categoriearchief: Blog

Waterloo en oorlog in het algemeen

De dag na de slag bij Waterloo

 

Om verschillende redenen verdiep ik mij de laatste tijd in veldslagen. Ik heb al heel wat geweld op tv gezien en wat me opvalt is, dat als er geschoten wordt, je een knal hoort en het slachtoffer roept zelfs geen ‘Aarrgh’ meer maar valt meteen om en ligt stil. In speelfilms over veldslagen (bv Waterloo, is ook verfilmd) zie je hetzelfde: knal of steek, slachtoffer dood en stil. Maar zo gaat dat niet, nu niet en vroeger niet. Oorlog is een goor bedrijf met veel akelige wonden, vreselijke pijn snel of langzaam sterven etc. En iedere keer gebeurt het weer en iedere keer hangt er een sfeer van eer en heraldiek omheen.

Een leger kan een land beheersen, maar dan moet je eerst het andere leger verslaan, dat is het idee. Dus ga je in een groep bij elkaar staan en elkaar dood slaan. Dat lukt niet altijd in één keer en dus heb je veel gewonden die pas later, of veel later of niet dood gaan. Degene die de meeste mensen heeft dood gemaakt heeft gewonnen. Men zegt dan: generaal x heeft van generaal y gewonnen. Die stonden bovenop een heuvel met een verrekijker bevelen te geven.

Lees voor de aardigheid: https://historiek.net/slag-bij-waterloo-doden-en-gewonden/49276/

en zie ook mijn eerdere boekbespreking

Ik heb zelf gelukkig nooit een oorlog meegemaakt, mijn vader wel. Wat mij -als dienstplichtig reserve officier- wel is bijgebleven is het volslagen zinloze gevoel als je een stormloop moest doen op een bosje. Ik was in mijn opleidingstijd tijdens een oefening peletonscommandant en moest een bosje verdedigen tegen een vijand. In de commando tent sprak ik mijn gevoel uit tegen de eveneens dienstplichtige sergeant. Het gesprek werd afgeluisterd en ik kreeg een reprimande vanwege ‘niet gemotiveerd’ zijn.

Ik begrijp heel goed dat verzet tegen onrecht en tirannie noodzakelijk zijn. Maar als soldaat ben je, als je niet oppast, gereedschap voor allerlei machtswellustelingen. Ik zie dat opnieuw gebeuren in China en Turkije.

Das verfallene Haus des Islam

Eerder las ik zijn boek met dezelfde titel. Hier een mondelinge toelichting. Hij heeft een plezierig Nederlands accent 🙂

Corona en de grens

We zitten nu officieel in de ‘Tweede Golf’. Hier in Duitsland lijkt er niets veranderd:  iedereen draagt in binnenruimte Mund und Nasen schutz. Waag het niet te zondigen. Karretje mee. In Nederland is het altijd maar weer afwachten waar je aan toe bent. Vanmorgen bracht ik mijn auto naar een garage in Nederland, netjes met mondkapje op. Binnen had niemand dat, bij navraag was de mondkapjesplicht in NL een dringend advies, geen verplichting. Pappen en nathouden zeg maar.

In het algemeen is de grensovergang ook niet duidelijk. Werden we de eerste keer gecontroleerd, nu is daar geen sprake van. Nog niet in ieder geval, we kunnen nog rustig heen en weer rijden. Want dat is het fijne van grensbewoner zijn: je hebt de voordelen van beide landen binnen handbereik.

Mensen van kleur

Een van de merkwaardigste uitdrukkingen van de laatste tijd is, naar mijn idee, ‘mensen van kleur’. Dat lijkt me slecht Nederlands, bedoeld wordt waarschijnlijk ‘gekleurde mensen’. Ik vermoed dat het letterlijk vertaald is uit het Engels, zoals zo vaak. Overigens ook opvallend: in de reclames zien we tegenwoordig meer zwarte mensen dan op straat. Chinezen en hindoestanen enzo niet. Ook hier lijkt de situatie uit de VS rechtstreeks overgepoot te worden naar Nederland.

Je hebt kasten van hout, flessen van glas, kastelen van zand en zo heb je blijkbaar ook mensen van kleur. Tamelijk heftige uitdrukking. Temeer omdat hiermee eigenlijk bedoeld wordt alle mensen die NIET BLANK zijn. Je hebt dus blanken en anderen. Nogal racistisch, zou ik zeggen. Ook dat heeft weer te maken met de nieuwe ontwikkeling dat we blanken ‘wit’  moeten noemen. Maar laten we wel wezen, tenzij je alleen maar zwart/wit kunt zien is alles kleur. Blanke mensen zijn meestal tamelijk roze en als ze blozen bijna rood. De meeste zwarte mensen zijn een variant bruin. De running mate van Joe Biden Kamala Harris wordt in de pers ‘zwart’ genoemd, zie o.a. HIER en test je vermogen kleur te zien. Waar ligt ergens de kleur grens om ineens niet meer blank te zijn maar zwart of andersom? Blank-98 of Zwart-43? En wat zouden de bruine mensen daar van vinden en de chinezen zien dat vast ook weer anders.

Ik heb de Donald Duck er eens op nageslagen. In de klas van Kwik, Kwek en Kwak zitten kinderen van allerlei kleuren, ook blanke kinderen. Voor het inkleuren van de figuurtje is een soort oranje achtige kleur gekozen. De enige witte leerlingen zijn Kwik, Kwek en Kwak. In Duckstad zijn de enige witten de eenden. Dagobert is zo’n ‘oude witte eend’.

Volgens artikel 1 van de grondwet is discriminatie verboden, al heel lang. Discriminatie is onderscheid maken op basis van niet relevante kenmerken. Racisme is dus verboden, maar het gaat verder dan dat. Ik ga al jaren om met mensen van allerlei huidtinten, atheïsten, moslims, hindoes, grefo’s, huidskleuren in alle varianten. Nooit een probleem. En nu ineens is het een probleem. Dat kan toch niet de bedoeling zijn? Een beetje minder woke mag wel.

Pidgin Engels

Enige maanden geleden was er in Veendam (dat ligt in de provincie Groningen) een valwind. Ik zag de filmpjes al snel op YouTube en Twitter. Je zult er maar midden inzitten. Op de nieuwspagina werd aangegeven dat er een valwind (downburst) was geweest. Dat Engels moest er wel achter, waarom weet ik niet. Nu wel: zeer recent was er een downburst (valwind) in midden Limburg. Het bericht was precies in die volgorde gesteld. Downburst (valwind). Als het nog een keer voorkomt, kan er nu met een gerust hart alleen ‘downburst’  worden geschreven en raken we weer een Nederlands woord  kwijt. Waarom wij er op ingesteld zijn om het Nederlands zo snel mogelijk af te schaffen is mij een raadsel. De laatste verassingen mijnerzijds las ik vorige week: “De massa moet gemute worden en daarna ge-educate”. Werkelijk, ik verzin dit niet! Eigenlijk zou ik nu moeten schrijven: “Ik verzin dit niet, wolla”. Dat is wel zo ‘woke’.

Tota wiedersechwanoo (Middeleeuwse groet, betekent ‘Tot Ziens’).

Hostility

Enige tijd geleden ben ik begonnen in het boek van Buber “Ich und Du”. Taaie kost, vooral in het Duits. Toen zag ik deze film: ‘Hostiles’. Een door de oorlog getraumatiseerd Indianen opperhoofd en een beschadigde US Army officier. Opdracht van de president: ‘Begeleid deze man naar zijn eigen gebied’. Beiden hadden in de oorlogen vreselijke dingen gedaan, ze haten elkaar. Gedurende de reis maken ze een en ander mee, kijken elkaar in de ogen, spreken (zoals Buber het formuleert) het ‘Ich und Du’ woord uit en het begrip is daar. Het universum gezien door de ogen van de ander. Dat ondanks alle anderen die onderweg afgeknald worden. De boodschap is niet er minder om. De muziek die dit ondersteund is werkelijk geweldig, neem de tijd ervoor:

Sie und du

Vrij naar het boek van Martin Buber (Ich und Du). Op de MAVO, toen ik nog Duitse les kreeg, werd mij altijd verteld dat het gebruik van ‘du’ in Duitsland geen goed idee was. Het moest zijn: ‘Sie’! Dat idee is ook later diverse keren genoemd. In de tijd dat we ons aan het voorbereiden waren om naar Duitsland te verhuizen werd nog steeds ernstig gewaarschuwd voor ‘du’.

Toen we dus kennismaakten met onze nieuwe Duitse buren zou ik net ‘Sie’ zeggen, of ze waren me al voor: ik moest vooral ‘du’  zeggen. Jaren later heb ik in toenemende mate de indruk dat het hier in het Emsland ongeveer net zo gaat als aan de Nederlandse kant. ‘U’  bestaat nog wel, maar alleen de eerste paar zinnen, daarna wordt het al heel snel ‘jij’. Vorige week las ik dat de Deutsche Bahn, voorwaar geen klein bedrijf, in haar communicatie en Werbung over zal stappen van ‘Sie’ naar ‘du’. Dan is het hek van de dam lijkt mij en wordt het voor Nederlanders weer iets makkelijker en slaat de verpaupering ook hier toe.

Corona in Papenburg

Gisteren konden we bij een winkel in Dörpen eindelijk wat mondkapjes kopen. EU 15,– voor 10 stuks. De nieuwe toekomst. Daarna maakten we een korte wandeling in Papenburg, langs de gracht. De winkels waren weer open, je kon ook weer ergens zitten voor koffie met wat lekkers. Maar: eerst een papier invullen waarin je verklaart geen symptomen van Corona te hebben. Naam adres, geboorte datum, telefoonnummer. Dat was verplicht, volgens de winkel juffrouw. En dat klopt. Als ik bv naar de kerk ga, dan moet ik mij intekenen op een presentielijst. Handig voor brononderzoek mocht er een besmetting plaatsvinden ergens …

Dag van de moedertaal 2020

Dit keer ben ik twee maanden te laat met mijn bericht, ik was het bijna vergeten. Een recente mail die begon met ‘Dag Friends’ maakte dat ik toch maar weer ga schrijven. Want ‘Dag Friends’ is precies wat er gebeurt. We hebben dat gehad met ‘Kids’. Aanvankelijk klonk dat leuk, een beetje stoer. Echter, op dit moment heeft ‘kids’ het woord ‘kinderen’ volledig verdrongen. Er zijn steeds meer Engelse woorden die een beetje vernederlandst worden en zo in het taalgebruik terecht komen. Vooral in het bedrijfsleven. ‘Shit’ bestaat al heel lang, ‘Fuck’ iets minder lang maar ondertussen al heel gewoon. ‘OMG’ oftewel ‘Oh My God’ is schering en inslag. Als je dan herhaalt ‘O Mijn God’ krijg je meestal mistige blikken, of ‘Hoe bedoel je?’ In brede kringen van de samenleving merk ik dat pasgeborenen de meest bizarre Engelse namen krijgen. Vaak ook nog ergens met een komma erin. Arme stakkers. Vooral zogenaamde BN’ers zijn daar goed in. De meest exotische namen voor hun kinderen, het liefst sterk Engels aandoend. Volgend jaar schrijf ik wel verder, ik word hier wat moedeloos van.

Wat is een volk? (2)

Ook in de theologie is de vraag naar de definitie van een volk een thema. In het Oude Testament lezen we de geschiedenis van de Joden. De Joden zijn Gods uitverkoren volk. Zij kregen de Wetten zoals in de eerste 5 boeken (Pentateuch) is beschreven. In het Nieuwe Testament komen we diezelfde Joden weer tegen, als uitverkoren volk. Wat we ook telkens tegenkomen is de uitdrukking ‘Werken der Wet’. Dat is altijd zò geïnterpreteerd dat de Joden dachten door goede werken het eeuwig leven te beërven. Hoewel dat eeuwige leven niet bij alle Joden even vanzelfsprekend was (Farizeeën vs Sadduceeën). Vooral Paulus wekt de indruk dat de Joden het doen om iets te verdienen. Een stroming in de theologie die dat anders ziet wordt ook wel omschreven als ‘New Perspective on Paul’ (NPP).
Dat anders zien heeft met de definitie van ‘volk’ te maken, om preciezer te zijn, met ‘Jood zijn’. Want wanneer ben je Jood? Als je de werken der wet doet. De Joden zijn al het uitverkoren volk, ze zouden niets hoeven doen. Maar Joden doen de Werken der Wet en de mannen zijn besneden. Dat is de definitie.
Paulus leert dat voor Niet-Joden het geloof in God volstaat. En dat heeft automatisch werken tot gevolg. Je verdient niets met werken, maar ze volgen uit je geloof.
Hoe simpel kan het zijn!

Zie ook ‘ThePaulPage’.

Wat is een volk?

Momenteel lees ik in het boek van Petran Kockelkoren: Ganesha in Silicon Valley-De macht van de mythe op het wereldtoneel. Hij schrijft over allerlei interessante zaken, maar wat ik er nu even uit wil halen is de vraag: wat is een volk? Dit komt aan de orde bij de bespreking van ‘volksverhuizing’ en ‘Indo-europeanen’.
Er zijn volgens de klassieke archeologie nogal wat volksverhuizingen geweest. Hoe kwam men op dit idee? Welnu: ‘De archeologie werd in de 19e eeuw als opkomende wetenschap voor het karretje gespannen van de nationalistische identiteitspolitiek (Kockelkoren, blz 183). Het was de tijd dat Europese staten, vooral Duitsland, werden gevormd. In de archeologie werden volken gedefinieerd aan de hand van het aardewerk dat ze na lieten. Als dat ineens veranderde moest dat komen doordat het volk verdreven was of opgegaan in in een ander volk. En zo kom je dan langzaam maar zeker in de volksverhuizingen terecht. Maar ging dan een heel, afgegrensd volk achter de koning of het leger aan? Of zou het kunnen zijn dat er gewoon een leukere manier van pottenbakken werd uitgevonden, of werd de regio ineens bestuurd door een elite die andere dingen wilde?
De Indo-Europeanen waren niet de meest vredelievende types, zij vonden ergens in de regio Zwarte Zee bij Armenië de strijdwagen uit. Ze kregen daardoor militair een grote voorsprong.
Belangrijk is om in het oog te houden dat Indo-Europees alleen taalkundig gedefinieerd kan worden. Stel je voor dat een klein groepje geweldenaars een grote groep boerenbevolking onder de duim houdt, dan is het denkbaar dat deze op den duur de taal van de bazen gaan overnemen, al of niet vrijwillig.
Een voorbeeld is de ondergang van de Minoïsche beschaving. De taal die daar ooit gesproken werd verdween in de loop der tijd en werd vervangen door de taal der overwinnaars. Enkele woorden bleven bestaan, waaronder het woord voor ‘pot’ en ‘pottenbakken’, dat soort dingen.
In recentere tijden hebben we daar wel meer voorbeelden van. In de provincie Groningen werd vroeger Fries gesproken, maar dat is zo tussen de 14e en 16e eeuw rap vervangen door het Saksisch, zonder volksverhuizing. En dat Saksisch, het ‘Gronings’ verdwijnt ook in een razend tempo en maakt plaats voor Nederlands, dat op haar beurt weer wordt vervangen door het Engels. Zijn Groningers nu een volk? Dat hangt van de definitie af. Als je een eigen leger hebt ben je een volk en wordt een dialect een taal.

Die Heimkehr

Zondag 5 januari 2020 was de tekst van de dag:

Lucas 2: En de engel zeide tot hen: Vreest niet, want, ziet, ik verkondig u grote blijdschap, die al den volke wezen zal; Namelijk dat u heden geboren is de Zaligmaker, welke is Christus, de Heere, in de stad Davids.

De Pfarrer gaf er een mooie draai aan. Of we ons wel konden voorstellen hoe het was om als volk iets geweldigs te horen. “Een voorbeeld: Wat vertelde Adenauer toen hij in 1955 terug kwam uit Moskou?” Het bleef stil. “De laatste 10.000 krijgsgevangenen komen naar huis!”
Herkenning, nu nog. Bekijk het onderstaande filmpje. Duurt het te lang: ga naar het laatste vierde deel.

De Duitsers hebben wel hun historische hoogtepunten, want er kwam nog een: “En wat dachten jullie van de Botschaft in Praag in 1989?” Ook dit was onmiskenbaar en voor iedereen invoelbaar een “Vreest niet, want, ziet, ik verkondig u grote blijdschap, die al den volke wezen zal...”. Ook voor mij, ik heb het allemaal voor het journaal gezien destijds, iedereen was er mee bezig. Heel bijzonder. Let op hoe Genscher (minister van Buitenlandse Zaken) de blijde boodschap vanaf het balkon brengt, hij kan de boodschap niet eens afmaken. Een heel bijzondere gebeurtenis, zie het filmpje hieronder.

Christus Mansionem Benedicat 2020

De jaarlijkse zegen staat weer naast mijn deur: 20+C+M+B+20. Er waren maar liefst vier Koningen deze keer! 20 en 20 is uiteraard 2020. CMB staat voor Christus Mansionem Benedicat: “Christus zegene dit huis”. Maar ook voor de namen van de drie koningen: Caspar, Melchior en Balthasar.

In de Bijbel worden die namen overigens nergens genoemd, ook niet dat het er drie waren.  Wat wel wordt genoemd is dat het ‘Magi’ waren, Medisch-Perzische priesters. Dat was in het vroeg middeleeuwse tijd wel bekend, maar tegenwoordig weet bijna niemand dat meer.  Een mooi voorbeeld vind je in de Basiliek van Sant’Apollinare Nuovo: alle drie, met name genoemde magiërs dragen Frygische mutsen, die ook door de Parthen (waren ook Iraniërs) werden gedragen. De link met kaboutermuts is snel gelegd. Waarom voert Mattheus deze Magi ten tonele? In de Pharsi leer komt de zgn ‘Saoshant’ voor, een uit een maagd geboren verlosser (Zie Boyce).

Voor meer informatie:

Vom Unfreien Willen …

Op 15 juni 2017 behandelden wij op de Bibelgesprächsabend de discussie tussen Erasmus van Rotterdam en Luther over de vrije wil. Een samenvatting en vertaling van het uitgereikte document ZIE HIER.

Luther geeft toe dat er in de Bijbel duistere passages staan. Maar ‘Nadat het zegel is verbroken (Op 6:1)‘ wordt duidelijk dat Christus Zoon van God, mens is geworden, dat God 3-enig is en toch 1, dat Christus voor ons allen geleden heeft en voor eeuwig regeert. Maar haal Christus uit de Bijbel (‘Schrift’) en er blijft niets van over.

Volgens Erasmus (De libero arbitrio diatribe sive collatio) zijn vragen over de vrije wil zinloos. Zoals: heeft God voorkennis betreffende het eeuwig heil, kunnen wij hier zelf aan bijdragen? Of overkomt het ons allemaal?

Luther ziet het echter als erg belangrijk. Het is noodzakelijk om iets te weten over de verhouding van de vrije wil tot Gods genade. Het is niet alleen ‘Notwendig’ maar ook heilzaam te weten dat God overal al kennis van heeft, de toekomst kent en naar die kennis handelt. Dit wetende blijft er niets van een vrije wil over. God bepaalt alles en Zijn wil is niet te veranderen. Rom 9: ‘Hij verstokt wie Hij wil’. En nog erger: ‘Velen zijn geroepen, weinig uitverkoren’.

Als dat zo is, zegt Erasmus, wie zal zijn leven dan nog willen beteren?

Niemand, zegt Luther, want niemand kan dat. Maar de vromen en uitverkorenen zullen door de Heilige Geest steeds beter worden, de rest zal onverbeterlijk te gronde gaan. Niemand zal geloven dat God van hem/haar houdt, alleen de uitverkorenen.

Lees verder

Einladende kirche

 

De deur

Ich bin die Tür; wer durch mich hineingeht, wird gerettet werden (Bonifatiuskerk Weheden Hoorn)

Zo 1x per maand ga ik naar de ‘Bibelgesprächsabend’ van de Lutherische Kirche in Dörpen-Aschendorf. Meestal zijn dat wel inspirerende avonden met helaas (of gelukkig?) een minimaal aantal bezoekers. De vraagstelling van vorige keer, die nu vervolgd wordt, is: ‘Wie werden wir ein einladende Kirche’.  Ik vind dat een spannende vraag, want:

  1. Wie zijn ‘wij’?
  2. Wat is een Kirche?
  3. Waarom moeten we mensen uitnodigen?
  4. Wat willen ze dan?
  5. Wat willen wij?

En zo zijn er nog veel meer vragen. Ik denk dat het niet zinvol is dat een kerk zich volledig aanpast aan de waan van de dag om maar klantjes te winnen. Het meest belangrijk is om authentiek te blijven.

‘Wij’ zijn christenen in de meest brede zin. We kunnen het ons niet permitteren om onderling strijd te leveren. Ik ervaar dat in het Emsland ook niet, de samenwerking tussen de katholieke en Lutherische kirche is voorbeeldig. Jammer dat dat niet overal zo kan . We spreken hierover een volgende keer verder, maar de belangrijkste boodschap lijkt toch wel: wees jezelf als christen en heb respect voor je naaste. Wees een kerk waar anderen graag bij willen horen.

Der Hauptmann von Muffrika

Deze zondag was ik in Esterwegen bij het Gedächtnis lager. In het kader van de ‘Friedensdekade’ werd in Esterwegen een documentaire getoond over Willi Herold, ‘der Henker vom Emsland’. Een andere aanleiding de recent uitgekomen film ‘Der Hauptmann’, zie de trailer hieronder.

Ik zag hem op Netflix. Het verhaal is dat deze 20-jarige zich voordoet als een majoor van de Luchtmacht en in Emslandlager 2 bij Aschendorf meer dan 100 gevangenen laat neerschieten. En daar laat hij het niet bij. In de film onstaat het beeld van een jongeman die door anderen gebruikt wordt om de vuile klusjes te doen. Kan waar zijn. Maar er was meer dan dat.20 jaar vòòr deze film is er een documentaire gemaakt: ‘Der Hauptmann von Muffrika’. Daar komt een heel ander beeld naar voren. Zie hieronder:

De film staat in 5 delen op YouTube. Maar om het in Kamp Esterwegen te bekijken is toch anders. Het was er erg vol, deze geschiedenis leeft blijkbaar wel. De maker van de film was er ook.

Discussie avond ‘Heilige Geest’

Deze donderdag avond spraken we met een paar mensen over de Heilige Geest. Wat doet de HG in mijn leven. Een lastige vraag, ik maak dat onderscheid in de Drie-eenheid eigenlijk nooit, ik ben een echte monotheïst. De triniteit is een lastig iets, naar mijn idee het best weer te geven als de drie werkzame krachten van God. Hij heeft er oneindig veel, maar deze worden benoemd door de Kerk. De Joden hebben daarom in principe geen probleem met de Triniteit (Lapide-Is dat niet de zoon van Jozef?).
Maar als je het toespitst, dan is de HG, in het Aramees en Hebreeuws de ‘Ruach’. De kracht die aanzet tot beweging, bekering, vindingrijkheid, motivatie en vooral: etcetera.
Al discussierend kwamen we terecht bij de Rooms Katholieke Kerk. Vòòr het het Tweede Vaticaans Concilie was de RK kerk inderdaad een verstard iets. We spraken over de biecht, hoe mensen vroeger moesten biechten en op den duur maar zonden gingen verzinnen. Ik heb dat nooit herkend in mijn eigen katholieke jaren, die ik als rijk en mooi heb ervaren. Jammer dat ik toen te veel werk naar me toe heb laten komen ….
Maar goed, ik heb in mijn initiatietijd wel gebiecht en dat is een indrukwekkende ervaring, helemaal als je recht voor de priester zit, zonder luikje. Zo zie je maar weer dat we allemaal zo onze stereotiepe ideeën hebben over andersgelovigen. Het ‘Ware Kerk’ idee blijkt niet alleen iets voor Vrijgemaakten te zijn. Een beetje humor en begrip kan geen kwaad. Zo had ik vandaag met een collega die Moslim is, een gesprek hoe je verschillende soorten moslims kunt onderscheiden aan de vorm van hun baard.

Glaubensbekenntnis

Ich glaube, dass wir Gott auf unterschiedliche Weise erfahren können:
Ich glaube an Gott in der natur als schöpferische Kraft des Lebens und der lebendigen Vielfalt.
Ich glaube an Gott in Menschen, die von Liebe und Gerechtigkeit erfüllt sind – in Menschen wie Jesus, die dem Weg des Lebens bis in den Tod treu bleiben.
Ich glaube an Gottt als unsichtbare Geisteskraft in uns, als Energie der Liebe, als mutmachende Kraft zur Veränderung und Erneuerung der Welt. In der Gemeinschaft mit anderen Gläubigen erfahren wir seine lebendige Gegenwart. Diese Gotteserfahrungen geben uns Hoffnung über den Tod hinaus. Amen.

Deze geloofsbelijdenis werd uitgedeeld door de emerituspfarrer, afgelopen zondag. Vanuit het landelijk kerkbestuur is hij verplicht om de Apostolische geloofsbelijdenis te lezen, dat deed hij ook, maar het leek hem nuttig om ook deze te lezen. Ik ken niet de herkomst, heeft hij die zelf gemaakt of heeft hij hem ook geleend? Hoe dan ook, deze vorm van christendom spreekt mij wel aan. De preek ging aansluitend over ‘Het Koninkrijk der Hemelen’, dat de Pfarrer omschreef als ‘Leben im Sinne Gottes’. Wàt een mooie uitdrukking. Je ziet dat inderdaad helemaal terug in deze Bekenntnis.

En dan de ‘unsichtbare Geisteskraft in uns’: De Jezuïeten hanteren het gebed zoals Ignatius van Loyola dat heeft beschreven (zie hiervoor www.gewijderuimte.org voor dagelijkse toepassing). God is in alles en overal werkzaam. Bemerk ik dat of heb ik het te druk? Stel je voor dat God mij iets duidelijk wil maken, zou ik dat merken?
God als ‘Schöpferische Kraft’.

Ik krijg steeds meer het gevoel dat in de moderne wetenschap meer spiritualiteit te vinden is dan in de Kerken (of de Islam). Daar gaat het om allerlei concreet aanwijsbare figuren die allemaal dit of dat doen en vaak ook wonderen doen, allemaal in de naam van God, maar het lijkt vaak op een vorm van toveren. Ik wil daar later nog eens op terug komen.

Een axioma

Eerste foto ooit van de omtrek van een zwart gat.

Hoe het universum ontstond weet ik niet. Of er daarvoor of tijdens ook tijd was,  weet ik ook niet. Ik blijf graag op de hoogte, dus ik heb allerlei theorieën voorbij zien komen. De Big Bang, tegenwoordig het uitgangspunt. Of daar tijd bij speelde of niet weet ik ook niet. Dus, of er een daarvoor of daarna was weet ik ook niet. En dan de relatie tot God. Is God mee geschapen met het Universum,anders gezegd, is Het een Universum God? Maar als er meerdere universa zijn, is Het dan een PanUniversum God?

Ik weet het niet, een Universum God lijkt mij machtig genoeg. Maar dat er een God is, is ook niet te bewijzen. Daar zijn vroeger wel pogingen gedaan, maar die waren niet allemaal even overtuigend. We moeten het dus hebben van een aanname, een AXIOMA.

Een  axioma is een niet bewezen maar als grondslag aanvaarde bewering. Om eens een axioma te noemen: nul is een natuurlijk getal, elk natuurlijk getal heeft een opvolger, zelf is nul niet de opvolger van enig natuurlijk getal.  Zo is God ook een axioma: God is diegene die niet geschapen is. Wat God precies is zullen we nooit weten, God is ver buiten ons begrip. Maar we kunnen Het wel ervaren!

Teksten

De grootste religies baseren zich op een boek, soms op meerdere boeken. In die boeken worden grote verhalen verteld, ook over het ontstaan van die boeken, dat zijn verhalen op zich. Belangrijk is dat deze boeken geacht worden ‘de Waarheid’ bevatten. Zij zijn het het geïnspireerde, onfeilbare Woord van God. De Bijbel, de Koran. Echter, als je ze gaat lezen, dan komt de ene na de andere vraag boven. Wat bedoelt de schrijver hiermee, of daarmee? Bepaalde interpretaties beginnen te domineren, vaak ook maatschappelijk. Deze interpretaties krijgen macht. Mensen die er anders over denken zijn dwaalleraars of zelfs ketters. Afhankelijk van ernst, tijd en plaats op aarde kunnen deze ‘ketters’ zelfs gedood worden. We hebben dit in alle religies zien gebeuren. In het Jodendom hadden Noord- en Zuidrijk verschillende interpretaties. In het Christendom was er aanvankelijk geen eenduidige leer. Deze werd in de loop van de tijd ontwikkeld. Maar door velen werd anders gedacht, dit heeft heel wat strijd en oorlog gegeven. Waarbij het natuurlijk ook voorkwam dat de religie werd gebruikt om oorlog te voeren. Nog steeds trouwens. Er zijn ook nog steeds kerken die menen dat zij de enig juiste interpretatie van het geloof hebben, eventueel vastgelegd in allerlei geloofsbelijdenissen, gebaseerd op het eenduidige, onfeilbare Woord van God. Ik ben zelf opgegroeid in zo’n gemeenschap, vandaar mijn belangstelling voor dit thema. Je komt er nooit vanaf, om maar zo te zeggen.
In de Islam speelt ongeveer hetzelfde, maar dan anders. De Koran is ge-openbaard aan de Profeet (PBUH) Ik las ergens dat de teksten uiteindelijk geschreven werden op alles wat maar beschrijfbaar was: perkament, huiden, potscherven. Die teksten zijn uiteindelijk gecombineerd waarbij veel verloren is gegaan.

Teksten kunnen dus een onfeilbare status krijgen, dat is eigenlijk een onderdeel van de cirkelredenering. Een mooi voorbeeld is: ‘De Bijbel is waar, want de Bijbel zegt het zelf'[1]
Als dit waar is, kan men de tekst verder uitpluizen en kunnen allerlei leerstelligheden worden geformuleerd. Soms ook door tekstgedeelten uit hun verband te trekken. Een reeds ontwikkelde theologie kan alle teksten gaan duiden in zijn eigen context. Vaak bestaat er al een theologie en hoeven er alleen maar teksten bij gezocht worden. En opnieuw: mensen die hetzelfde doen maar andere conclusies trekken zijn dan dwaalleraars.
Dit is niet specifiek Christelijk, in de Islam gaat dat net zo.
Wat ik in dit geweld mis, is het idee dat een tekst vele voor veel uitleggingen vatbaar is.
In mijn jeugd was een gangbare uitspraak dat de het Christelijk geloof was ‘gestold’ in de Belijdenisgeschriften. Dat ligt dus vast, behalve als je met Bijbelse argumenten kunt aantonen dat het anders moet. Wat mij betreft mag het wel smelten. Sommige ideeën mogen wel wat aangepast worden.