Upstalboom, Grabhügel und Versammlungsplatz im Mittelalter.

Auf der höchsten Stelle des Sandrückens, der sich hier östlich der einst bei Emden in die Ems mündenden Ehe (Aa) erstreckt, sind bei Vorarbeiten für den Bau eines geplanten Denkmals 1815, bei den Bauarbeiten der heutigen Pyramide 1833 und bei archäologischen Untersuchungen um 1990 Metallgeräte und Tongefässe gefunden worden, die nur aus frühmittelalterlichen Gräbern stammen können. Ein rheinisches lmportgefäss sowie ein aufwendig geschmiedetes und reichhaltig verziertes Schwert sind Kostbarkeiten, die auf mindestens zwei, um 800 datierte Gräber sozial hochrangiger Persönlichkeiten vermutlich in einem Hügel hinweisen. Auf Grund der Funde ist eine Besiedlung und Bewirtschaftung des Sandrückens seit dem frühen Mittelalter anzunehmen.
Mit Upstalsboom wurde im Mittelalter ein Pfahl oder Mal aus Holz (Boom) in einem für eine Versammlung von Menschen oder Vieh eingefriedigtem Stück Landes (upstal) bezeichnet. Nach der Überlieferung des 16. jahrhunderts befand sich an dieser Stelle derjenige Upstalsboom, bei oder vor dem sich im Bedarfsfall Abgesandte der freien Frieslande zwischen Lauwers bzw. Zuidersee (NL) und Unterweser, die im Mittelalter einen Bund der sog. Sieben Seelande bildeten, in der Regel am Dienstag nach Pfingsten versammelten, um gemeinsam für die Verteidigung der Freiheit und Bewahrung des Friedens zu sorgen. Dieser Bund trat erstmals Mitte des 12. Jahrhunderts und zum letzten Mal 1361 in Erscheinung. Der Upstalsboom wurde auch über das Mittelalter hinaus zum Symbol der Friesischen Freiheit und Einheit.
Voor een uitgebreider foto verslag, zie HIER.

Hannekemaaiers en Hollandgängerei

 Afgelopen zondag reden we door Lorup en zagen de hiernaast weergegeven beelden. Erg representatief voor een lange periode van grote armoede in deze regio. Er was hier geen droog brood te verdienen en veel mannen (echtgenoten, vaders) vertrokken als seizoensarbeider naar
‘Holland’. En velen trokken nog verder, naar Amerika. Op de seizoensarbeiders kom ik later nog eens terug. De beelden geven wel heel mooi weer hoe het vroeger was. Armoede.

 

 

Antoniuskirche Wahn

Bij het dorpje Wahn stond een kerk, de Antoniuskerk. De bouw was begonnen in 1923. De bossen in de omgeving zijn nu nog steeds militair oefenterrein. Maar er wordt niet zo heel veel geoefend, dus je kunt meestal het terrein wel op, staat goed aangegeven. Maar in 1942 was er blijkbaar wel te weinig schietterrein en dus werd zowel het dorp als de kerk platgegooid. Het dorp vind je nauwelijks terug, maar de fundamenten van de kerk zijn onlangs weer uit gegraven en vanuit de lucht goed zichtbaar. Het lijkt nu vooral een plek waar je je hond kunt uitlaten, je moet echt uitkijken waar je loopt. Een keer per jaar wordt een open lucht mis gehouden aldaar.

Voor een diashow: zie HIEVoor meer achtergrondinformatie:

De Duizend jaar oude Linde

In het verleden stond hier het slot ‘Schärpenburg’. Alleen de Linde is daar nog van over.
De stam heeft aan de grond een diameter van ongeveer 6 meter. De omtrek is ongeveer 19 meter. De hoogte is ongeveer 30 meter waarbij de maximale breedte ongeveer 40 meter is.

De 15 stevige takken gaan van de ruwe stam uit. De Linde wordt voor het eerst genoemd bij de verbranding van het slot Schärpenburg door generaal Rabenhaupt. (Für die Niederländer: Wer war das?). Hij gaf het bevel de boom te ontzien.
De ouderdom van de boom is gebaseerd op een aantal veronderstellingen. Hij behoort tot de zg ‘Slot en Gracht Linden’ zoals die door heel Duitsland worden aangetroffen. Vanaf de 15e eeuw was het gebruikelijk deze bomen te planten. Het was de gewoonte om een aantal jonge linden in een kruis te planten, met als gevolg dat de wortels vervlochten raakten en er zich uiteindelijk één stam ontwikkelde. De leeftijd van de boom moet dan ook op basis van het aantal afzonderlijke takken worden beoordeeld.
De maximaal geschatte ouderdom van deze linde is zo rond de 1000 jaar. Maar waarschijnlijker is dat hij geplant is rond de tijd van de bouw van de Schärpenburg, ongeveer in het jaar 1400.

 
Zie ook:

Visbeker Bräutigam

Ree tussen de hunebedstenen

Als je naar Cloppenburg rijdt en daarna nog even verder, kom je bij Visbek. Een klein plaatsje, niet zoveel bijzonders maar wel in een mooi en groot natuurgebied. Daar hebben ze, zoals het hoort, net als in Nederland, wel een Autobahn doorgelegd.
Hoe dan ook, we zijn daar naar een aantal Hunebedden wezen kijken: de ‘Heidenopfertisch’ en de ‘Visbeker Bräutigam’. Die laatste is 104 meter lang! Een soort Sint Pieter onder de hunebedden! Vier kilometer verderop ligt de ‘Visbeker Braut’,  die is ook erg groot maar ietsje korter dan de Bräutigam.
Om de Bräutigam heen liggen een paar andere ‘gewone’ hunebedden. Een daarvan ligt nog bijna volledig onder de grond en zou dus volledig intact kunnen zijn. Er is nog geen archeologisch onderzoek gedaan (Jammer!).

 
Heidens Altaar De naam van dit, tot de meest bekende neolithische graven van Noordwest Duitsland behorende bouwwerk, stamt uit de 19e eeuw. De grafruimte heeft een afmeting van 2,5×10 meter. Van de oorspronkelijke 3 dekstenen zijn er nog 2 aanwezig. Een van hen behoort met een afmeting van 5×7 meter tot één van de grootste in zijn soort. Oorspronkelijk was hij zelfs nog groter, maar minstens twee stukken zijn afgebroken. De toegang tot het graf bevindt zich hoogstwaarschijnlijk aan de westelijke kant.

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Lees verder

Hermann Abels

Dit is Hermann Abels. Ik heb hem gefotografeerd in een positie van achterstallig onderhoud. Hij was wel iemand. Hij heeft diverse historische studies gedaan, onder andere naar de christianisering van het Emsland en de oorsprong van de plaatsnamen in de regio. Hoewel geboren in Emsland heeft hij een groot deel van zijn leven doorgebracht in Paderborn. Voor details zie HIER.