Biowetenschappen en Maatschappij: Rassenwaan

Ondertitel: ‘Het misbruik van de wetenschap in racisme’. De stichting Biowetenschappen en maatschappij geeft iedere 3 maanden een cahier uit over een onderwerp gerelateerd aan biowetenschappen en de maatschappelijke betekenis daarvan. Dit keer rassenwaan, racisme en de fabels daaromheen. Gesteld wordt dat de genetische verschillen tussen individuen groter zijn dan de verschillen tussen ‘rassen’. Denk concreet aan het verschil tussen een hoogblonde, blanke noord Europeaan en een donkere Afrikaan. De oorsprong van het begrip ‘ras’ wordt getraceerd. Dat is een nogal vaag begrip. Dat leidt onmiddellijk naar de vraag wat dan maakt dat allerlei groepen zich als groep beschouwen. De taal komt aan de orde. Een taal is een taal wanneer het een leger en een vloot heeft. Daar komt het feitelijk op neer. Het is een politiek instrument om onderscheid te maken tussen ‘wij’ en ‘zij’. Gronings is een dialect, maar als de Groningers zelfstandig zouden worden, dan was het ineens een taal. Er zijn veel voorbeelden hiervan. Taal is o.a. een politiek iets. Communicatie is ondergeschikt, anders hadden we allemaal wel Engels gesproken nu. Gewoonten, cultuur, genetica en epigenetica, alles komt voorbij. Ook Sinterklaas en Zwarte Piet en waar de pijn ligt. De juridische definitie van ‘ras’. Er wordt nog een stukje gewijd aan discriminatie van Bonobo’s. Genetische staan die net zo dichtbij de mens als chimpansees. Echter het gaat altijd over chimpansees en hun gedrag. Dat is nogal agressief en dat maakt het interessant, want mensen zijn dat ook. Er zijn echter vrijwel geen aanwijzingen dat men 12.000 jaren geleden massaal oorlog voerde. Waarom worden bonobo’s dan altijd afgeserveerd? Die zijn veel knuffeliger. We willen daar blijkbaar niet bij horen. Dat is dan een vorm van ‘specieïsme’?

De boekjes zijn te bestellen voor EU 7,50 per stuk, of gratis te downloaden als pdf: www.biomaatschappij.nl

Katharina von Bora

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=UiWNyGpTTZ0]De video hierboven is niet de film waarover ik schrijf, die staat (nog) niet op YouTube. Maar deze video geeft wel veel informatie. De besproken film (te vinden onder DEZE LINK ) is een tv film op ‘Das Erste’. Dit speelt eind 15e, begin 16e eeuw. Katharina wordt door haar vader, die haar onderhoud niet meer kan bekostigen, in het klooster gebracht, daar groeit ze op. Er zijn meer zusters daar, ook wel van haar eigen leeftijd, die er zo terecht zijn gekomen. Hun is het eeuwige leven geschonken. De dames hebben zo hun geheime verbinding met de buitenwereld en zo komt Katharina in contact met de geschriften van Martin Luther. De abdis moet daar niets van hebben. Na een korte briefwisseling met Luther besluit ze met een aantal andere zusters uit het klooster te ontsnappen. Dat lukt, ze gaan naar Wittenberg. Daar worden ze uitgejouwd, want nonnen die hun gelofte breken zijn niet populair. Waar alle nonnen blijven is niet duidelijk, maar Katharina en haari vriendin komen in een soort kindertehuis te werken, ze komt een paar maal in contact met Luther. De leidster van het huis vindt dat de dames moeten trouwen, dat is het enige goede voor hun. Ze trommelt een aantal jonge mannen die komen kijken en doen of ze een paard kopen, ze willen eerst de tanden zien. Katharina loopt gillend weg. Uiteindelijk wil ze met Martin Luther trouwen, dat gebeurt ook. Hoewel niet eenvoudig om dat geaccepteerd te krijgen, een non en een monnik die in schande leven?
Katharina heeft alles om een goede zakenvrouw en manager te zijn. Ze organiseert het enorme huis van Luther, zorgt dat hij er fatsoenlijk bijloopt, dat het huis een opleidingsinstituut wordt. Ze koopt land, organiseert zijn vergaderingen, redt haar eigen familie van de financiële ondergang. Zonder Katharina (Käthe) was Luther niets geweest. Ze hadden een goed huwelijk waarbij Käthe een positie had waar vele vrouwen uit deze tijd jaloers op zouden zijn. Maar ze was vrouw, toen Luther uiteindelijk overleed, erfde ze niets. Hoe dat ging wordt in de film niet genoemd. Een boeiend en interessant verhaal.

Ongelovig

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=EKLxfitPtE8]
In sommige (lees: islamitische) landen is het lastig om niet-moslim te zijn. Maar om helemaal niets te zijn is vrijwel onbestaanbaar. Zo hoorde ik De vorige president van Iran, Mahmoud Ahmadinejad, nog zeggen: Moslims hebben het boek, Christenen hebben een boek, Joden hebben een boek en zelfs Farsi hebben een boek. Vervolgens haalde hij uit naar een stroming die geen boek had. Onbestaanbaar. In de Koran wordt namelijk gesproken over mensen ‘van het boek’. Niet echte Moslims, maar toch ook niet helemaal niks. Als niet-gelovige ben je helemaal niks.

Die Brücke – Bernard Wicki 1959

Die_Bruecke_1959Deze film uit 1959 zag ik onlangs voor de tweede keer. Het is een indrukwekkend verhaal over het eind van de Tweede Wereldoorlog. Dit wordt meestal gezien vanuit de niet-Duitse kant. Immers: de overwinnaars schrijven de geschiedenis. Ik bemoei me hier even niet met hoe het kwam, meer met hoe het ging. De film ‘Die Brücke’ uit 1959‘ is een gruwelijk verhaal over het einde van de oorlog toen ook 16 jarigen werden opgeroepen. Door een aantal welwillende (onder)officieren werden ze geplaatst bij een brug die geen problemen zou moeten geven. Maar dat gebeurde dus wel, zo gaat dat in een oorlog. De pubers gooien zich er bovenop, tevergeefs. Slechts één van hun groep overleeft het.

Wat is zo belangrijk aan deze film vindt: kijk even niet naar de aanstichters, maar naar wat het doet met de lokale bevolking. De meesten kregen het ook maar door hun strot geduwd.

Voor een nieuwere versie, zie hier.

Zie ook mijn bespreking van ‘Die Hungerwinter’

Een absolute aanrader. Er zijn maar weinig films die de angst voor de aanrukkende vijand zo goed hebben weergegeven. Misschien ‘Apocalypse Now’? Ik doe niets af aan de situatie, maar de eerste vind ik beter.