Peter, Paul and Mary Magdalene – Bart D. Ehrman

In dit boek worden Petrus, Paulus en Maria Magdalena besproken, personen die een belangrijke rol speelden in het vroege christendom.
Allereerst Petrus, die zich zou richten op de bekering van de Joden. Hij komt in veel verhalen en brieven voor. Hij ontwikkelt zich van een impulsieve, ietwat onbetrouwbare figuur tot een ware rots van de Kerk. Hij spreekt tot de verbeelding omdat hij laat zien dat ook mensen die niet alle christelijke deugden hebben, zich kunnen ontwikkelen tot, goede mensen, en ook als dat niet lukt er veel vergeven wordt. Het was dan ook voor allerlei groepen belangrijk om uitspraken van Petrus te hebben, die hun visie ondersteunde. Er zijn dan ook ERG veel boeken en brieven die aan Petrus worden toegeschreven, maar die niet van hem zijn. Hij wordt hij in allerlei verhalen genoemd. In veel gevallen is er een relatie met Paulus, de ene keer als bondgenoot, de andere keer als vijand. Hij was in ieder geval niet de eerste paus. De eerste honderd jaar na Christus had de kerk nog niet die structuur. Hij zou gekruisigd zijn, maar dan met het hoofd naar beneden. Dat is niet omdat hij niet op Jezus wilde lijken, maar om aan te duiden dat voor Christenen niet alles hetzelfde is als voor heidenen.In het Nieuwe Testament is 1 Petrus zeer waarschijnlijk niet van Petrus. 2 Petrus is dat met zekerheid niet.

Paulus is ook een heel interessante. Hoewel hij Jezus nooit in levende lijve heeft ontmoet, is hij de apostel met de meeste invloed èn de enige die schriftelijk materiaal heeft nagelaten. Zeven brieven zijn zonder twijfel van hem: Brieven aan de Romeinen, 1 and 2 Corinthiërs, Galaten, Philippenzen, 1 Thessalonicenzen, en Philemon. De andere zes zijn waarschijnlijk onder valse naam geschreven. Ehrman beklemtoont dat het slechts brieven zijn die gingen over een bepaalde situatie in een bepaalde gemeente en dat we hiermee dus niet een totaaloverzicht hebben van Paulinisch denken. Een overzicht van Joods denken in die tijd volgt, met aandacht voor de Joden in de Diaspora, die in ieder geval goed Grieks spraken, maar niet allemaal Aramees. En die omringd waren door andere religies. Wat maakte dat Paulus zo totaal overstag ging na zijn visioen? Fysiek achtervolgen en uitleveren van Christenen in die tijd kan niet waar zijn, juridisch onmogelijk. De schrijver betoogt verder dat Paulus leer aangepast zijn naar de behoeften van een bepaalde tijd. In de Handelingen der Apostelen, dat 50 jaar later geschreven is dan Paulus zijn brieven, staat in feite alleen maar dat zonden worden vergeven als je in Jezus gelooft. Pauls zegt dat je gerechtvaardigd wordt door de dood van Jezus, het verschil tussen vergeven en aflossen dus. Het is teveel om allemaal te bespreken hier, maar ik kan alleen maar zeggen: ERG interessant. O ja, speciaal voor de Gereformeerd Vrijgemaakten: de uitspraken van Paulus over de vrouw die moet zwijgen in de gemeente, zijn latere invoegingen, zeker niet van Paulus!

Het laatste hoofdstuk over Maria van Magdala heb ik niet uitgelezen. Er is gewoon te weinig over haar bekend. Er zijn ook erg veel Maria’s in het nieuwe testament waarbij het niet altijd duidelijk is welke Maria wordt opgevoerd. Dan Brown wordt nog besproken, dit boek is natuurlijk wel n.a.v. zijn roman de ‘Davinci Code’! Maar de eerste twee hoofdstukken waren ouderwets goed!

Misquoting Jesus – Bart Ehrman

In zijn vorige boek ging het vooral om de vraag: hoe komen we aan alle Bijbelboeken? Er waren heel veel waarom juist deze en geen andere? In dit boek gaat het om de NT boeken die in de Bijbel staan. Dat zijn niet de originelen. Dat zijn vertalingen van kopieën van kopieën van kopieën van … . Bij dat kopiëren zijn fouten gemaakt. Meestal per ongeluk, soms met opzet. Dat kon zijn omdat de afschrijver iets wilde verbeteren, verduidelijken of om iets eenvoudiger te maken, of om kritiek van heidenen weg te nemen, of omdat de tekst niet strookte met de gangbare theologie etc etc. Interessant, bij het schrijven van deze tekst merk ik dat ik schrijffouten maak, zo gaat dat dus. De invloed van die veranderingen is soms groot geweest. Zo zijn de uitspraken van Paulus over de rol van de vrouw in de kerk niet van hem. In zijn tijd waren vrouwen zeer actief in de kerken.Het enige wat Paulus van ze vroeg was bij openbare optredens het hoofd te bedekken. Niets meer, niets minder. Kijk eens wat dat eeuwen lang voor vrouwen heeft betekent, deze toevoegingen! Zo is bijvoorbeeld dit jaar pas bij de Gereformeerd Vrijgemaakte Kerk (GKV) besloten dat vrouwen ook kerkelijke ambten mogen hebben. Dat zal intern ook wel de nodige beroering geven. Bijbels gezien onnodig, aldus Ehrman.
Lezen is interpreteren, iets verduidelijken is interpreteren. Interessant is dat de evangelisten dat ook doen. Lukas heeft voor een groot deel Markus als bron. Maar aan sommige verhalen en uitspraken geeft hij een andere draai.
Het is een schitterend boek dat leert relativeren. Een tekst spreekt niet zelf, degene die het leest die spreekt. Het idee om de Bijbel als volledig geïnspireerd te beschouwen, is met de inzichten uit dit boek niet te handhaven. Geschreven tekst, vooral als die onfeilbaar is, moet met de nodige reserve bekeken worden. Als je dat niet doet, leidt dat tot problemen, denk daarbij aan Islamitische fundamentalisten, maar ook aan de vreselijke oorlogen die in Europa hebben gewoed als gevolg van religieuze verschillen, bijvoorbeeld de dertig jarige oorlog.

Bewaren

Bewaren

Bewaren