All Quiet on the Western Front – Erich Maria Remarque

Na de WW1 serie van Perry leek het mij goed om eindelijk eens dit boek te lezen, ik had de engelstalige versie. Vertaalt door een Duitser, dat scheelt weer. Alle facetten van de oorlog komen voorbij. Een klas van 19-jarige jongens wordt door de leraar opgehitst om in dienst te gaan. Veld van Eer, Heldhaftigheid, Moed, Trouw aan het Vaderland etc, alles wordt gebruikt. Alle jongens trappen er in. Op één na, maar die bezwijkt onder de groepsdruk en is ook de eerste die sneuvelt. Paul Bäumer is de ‘ik-figuur’. In de loop van het verhaal bedenkt Bäumer dat zijn generatie, voorzover die zullen overleven, een verloren generatie is. Lichamelijk en geestelijk kapot. En als ze terug komen, hoe moet het dan met hun opleiding? Daar is geen plan voor. En wie bepaalt eigenlijk dat hij ‘die anderen’ (hij gebruikt nooit het woord ‘vijand’) moet doden? Een paar belangrijke mannen die ergens iets besluiten en dan moeten de soldaten elkaar afmaken. En het is toch wel gek dat iedereen zijn land verdedigd. Bäumer heeft geen enkel belang bij Frankrijk. Het loopgraven leven en sterven en lijden komt uitvoerig aan de orde. Het hospitaal functioneren. De zinloosheid van dit alles.
In de laatste weken van de oorlog, als iedereen al weet dat de oorlog al bijna afgelopen is, sneuvelt hij.

De schrijver heeft vanaf 1916 als soldaat gediend. De Nazi’s hebben dit boek verboden en de schrijver zijn staatsburgerschap ontnomen.

All Quiet on the Western FrontAll Quiet on the Western Front by Erich Maria Remarque
My rating: 5 of 5 stars

After a lesson about Fields of Honour, Glorious Battle, Patriotisme etc, a class of 19-year olds enlists in the army. Paul Bäumer tells about it. After his first battle, he wonders how it is possible that some important men decide that it is war and that soldiers have to kill one another. And that all countries defend themselves. This is a important theme in the book. The absolute senselessness of this war.
Well written.

View all my reviews

De Slag van de Somme 1916

Die slag begon op 1 juli 2016 om 07:30 t/m 18 november. De Britse werden geleid door Sir Douglas Haig (1861-1928), Sir Henry Rawlinson (1864-1925), Sir Hubert Gaugh (1870-1963) en Sir William Robertson (1860-1933). Zij hadden Sir John French (1852-1925) gewipt als opperbevelhebber. De Somme was hun vuurproef, ze zouden het beter doen. Echter, de eerste dag sneuvelden 19.240 soldaten, 35.493 gewonden. Haig vond dat het nog wel mee viel. Veel gewonden bleven echter achter tussen beide fronten en gingen langzaam dood.
Haig was nog van de oude stempel, met cavalerie enzo. De anderen waren een beetje realistischer. Maar Haig was de baas…
Allen hadden ze een diepe minachting voor de vrijwillige soldaten uit het arbeidersmilieu. Ze konden dan ook zaken die fout afliepen afschuiven op de slechte kwaliteit van de soldaten. Inferieure kwaliteit. Het tegendeel bleek het geval. Er begon een grote beschieting voorafgaande aan de aanval. Het was slecht materiaal met granaten die te snel waren gemaakt. Het uiteindelijk effect was bijna nul. Het prikkeldraad en de bunkers stonden er nog, op een paar plekken na, waar beter geschut was gebruikt. Zo gaat de beschrijving door, 10.000 gesneuvelden hier, 30.000 daar etc. Het is een weerzinwekkend relaas van generaals die geen binding hadden met hun troepen, slechte communicatie, soldaten die letterlijk als kanonnenvoer werden gebruikt. Halverwege ben ik gestopt, ik had er geen zin meer in. Ik ga later wel eens verder. Ik ben nu ook bezig met de WW1 serie van Anne Perry, daar worden persoonlijke verhalen verteld, je hebt er dan een realistischer beeld bij.

Goodreads

Shoulder the Sky – Anne Perry

Het verhaal speelt in Engeland en in Vlaanderen als de Eerste Wereldoorlog zo’n twee jaar aan de gang is. Er zijn veel karakters, maar in het midden staan Matthew, Joseph en Judith Reavley. Matthew werkt bij de militaire inlichtingendienst, Joseph is aalmoezenier in Vlaanderen aan het front en Judith is vrijwilligster op een Ambulance, ook aan het front. Maar meestal is ze de chauffeur van generaal Cullingford. Hun ouders zijn omgekomen bij een auto-ongeluk. Het blijkt geen ongeluk, maar moord. Erachter zit iemand die de oorlog wil beëindigen middels politieke intrige en achterkamer overleg. Hij wordt ‘The Peacemaker’ genoemd
Vooral Matthew is druk doende om te achterhalen wie zijn ouders vermoord heeft en ook waarom. Het verhaal speelt afwisselend in Engeland en in Vlaanderen. Er is ruime aandacht voor het schetsen van de personages. De omgeving, het drama dat iedere familie wel een oorlogsslachtoffer had, gedood of verminkt. Een neef van generaal Cullingford is oorlogscorrespondent. hij wil dichter naar het front om betere verhalen te kunnen schrijven. Dat is aan de correspondenten niet toegestaan, maar deze chanteert zijn oom. Dan wordt hij vermoord.
Het blijkt steeds duidelijker dat er een relatie is tussen deze gebeurtenissen. Maar is dat ook echt zo? En als het zo is, hoe dan? The Peacemaker komt opnieuw in beeld. Hij is van plan om de oorlog snel te beëindigen en de hele wereld opnieuw in te richten. Onderdeel daarvan is dat het Britse publiek in ieder geval zicht moet krijgen op de gruwelen van deze oorlog. Niks geen heroïek en eer. Dan komen er geen vrijwilligers meer, is de oorlog snel afgelopen, want de Duitsers zullen dan winnen.
Joseph verzet zich hier heftig tegen en voorkomt uiteindelijk ook dat artikelen hierover gepubliceerd worden. Ik heb meer sympathie wat dat betreft voor de oorlogscorrespondent. Hoe kun je zo’n slachting door laten gaan? Ook in Duitsland en Oostenrijk publiceren, dan is het allemaal snel afgelopen.
Spannend en goed geschreven verder, het plot een beetje knullig.
Ik kom er zojuist achter dat dit deel 2 van 4 was.

Der Vorabend Des Krieges – Paul Ham

VorabendKriegesHet gaat over 1913. Het boek begint met een globale beschrijving van de situatie in Europa. De bevolking had niet het idee dat er oorlog zou komen, maar politiek en militair was de stemming broeierig er werd over onvermijdelijke oorlog gesproken.

Engeland beleefde op alle niveaus een top jaar. De economie was echter aan het inzakken, nog niet dagelijks merkbaar, maar de economen wisten het. De verschillen tussen arm en rijk waren enorm. De regering probeerde wel iets te doen , maar het schoot niet op. Thema’s waren: stemrecht voor vrouwen (kwam er niet door), de onafhankelijkheid van Ierland en: de Tango.

Rusland deed het economisch goed. Maar alleen de rijken profiteerden ervan. Het lijfeigenschap was nog maar net afgeschaft. De Doema was een zwakke instelling, vooral bedoeld om de revolutionairen rustig te houden. Grote landhervormingen waren gepland om alle arme boeren (niet langer lijfeigene) aan land te helpen. Dat verliep tergend langzaam, veel armen trokken naar de steden op zoek naar werk. Dat was er bijna niet, huisvesting evenmin. Een plan voor sociale woningbouw kwam niet door de Doema. Er werd druk gespeculeerd op de beurs. De stemming in de hogere kringen was anti-duits. De militairen zeiden klaar te zijn voor een oorlog (maar dat was niet zo, te kort aan alles). De tango werd ook hier verboden.

In Frankrijk heerste een sterk nationalisme, sterk anti Duits. De jeugd van 1870 was nu ruim volwassen en wilde wraak voor de nederlaag en het verlies van de Elzas. Dit gevoel werd vanuit de politiek sterk gevoed.

Duitsland was economisch hard aan het groeien. Nadat het niet erin geslaagd was om een groot koloniaal rijk te stichten, richtte men zich meer op Europa. De militairen waren al 20 jaar bezig met het ontwerpen van oorlogsstrategieën, zonder medeweten van burgers. Dat moest telkens weer bijgesteld worden omdat kanonnen krachtiger werden, er meer treinen kwamen etc. Het was een tijd van grote technische en machinale ontwikkelingen.

Alle landen waren al jaren hun leger aan het versterken. Erg belangrijk daarbij was het spoor. De treinen. Want daarmee kon je heel snel miljoenen soldaten en materieel vervoeren. Er werd dus flink gebouwd aan het net. De Russen kregen van de Fransen een giga lening om een spoornet aan te leggen, zodat ook zij hun troepen snel in Duitsland zouden kunnen krijgen. Het was ook wel nodig, het Russische spoorwegennet was zeer slecht. Er zat ook een dreiging achter: als iemand een trein vol soldaten naar de grens zou sturen, dan zouden de anderen dat ook doen en was een oorlog snel begonnen. Het spoor was wat dat betreft wat raketten tegenwoordig zijn.

Er was nog veel meer moois. De artillerie kreeg steeds grotere kanonnen waarmee je ver over de oprukkende infanteristen heen kon schieten, liefst met splinters en gas. Men was er helemaal klaar voor. Door deze ontwikkeling werd in 1900 voor het eerst de term ‘front’ genoemd, in de zin van een breed front met oprukkende soldaten. Dat was anders dan een lokaal slagveld.

De oorlog werd als onvermijdelijk gezien. Het was ook een carrière spelletje voor hoge militairen. Veel politici hadden het drukker met hun eigen hobby’s. Het patriottisme werd sterk gestimuleerd. Vooral jonge mannen wilden vechten voor het vaderland. Duitsland zou uit zijn op wereld heerschappij, iets dat niet aan de orde was. Het sterkst bewapend was Frankrijk. De schrijver concludeert dat er geen pogingen gedaan zijn om de oorlog te voorkomen. Ook achteraf werd het allemaal goed gepraat als zijnde onvermijdelijk, de wil van God en dat soort kreten. De kerst van 1913 was de laatste kerst in vrede. Het jaar daarop begon de grootste slachting ooit. Doden op industriële schaal.