Tagarchief: geschiedenis

Ganesha in Silicon Valley – Petran Kockelkoren

Ik kwam op de titel van dit boek tijdens een klooster retraite in Thuine, ik kocht het boek onmiddellijk, het duurde echter 9 maanden voor ik er aan toe kwam.  De introductie is tamelijk vaag zoals schrijvers die vooral de indruk willen geven ‘literatuur’ te schrijven. Dat blijft de eerste twee hoofdstukken zo. Je krijgt geen benul waar het over gaat. Wat is een mythe in zijn beleving? Dat verandert in hoofdstuk 3, dat gaat ergens over.

Kockelkoren onderscheidt drie soorten mythe:

  1. Oorsprongs mythen
  2. Transitieriten
  3. Machtslegitimatie

Het gaat hier over de constructie van het ‘innerlijk’. Het besef dat we allemaal een particulier ‘innerlijk’ hebben is pas van de laatste 400 jaren, het begon met René Descartes (1596-1650), hij wordt beschouwd als de vader van de ‘objectiverende kennisvergaring’. Dat wel zeggen, zonder gevoelens.

Ik sla nu een stuk over, concluderende dat het ‘Ik denk, dus ik ben’ de oorsprong was van het particulier innerlijk. Na een stuk over de ‘camera obscura’ volgt de uitspraak het scherm van de smartphone de toegangsweg vormt voor ons verstaan van de wereld. Want: via de ogen wordt een plaatje van de wereld in ons brein geprojecteerd dat wordt afgelezen door een homunculus.

Andere onderwerpen die wel interessant zijn, zijn oa de vraag wat een volk precies is en welke rol allerlei uitvindingen daarin spelen, bv de ontwikkeling van de strijdwagen. De laatst bekende veldslag die werd uitgevochten met strijdwagens was in 1275 BCE door de legers van Ramses II en Muwetallis II van Hatti. Daarna werden nieuwe oorlogstactieken ontwikkeld. Democratie ontstond door zoiets. De Griekse hoplieten bijvoorbeeld waren zelfstandigen, ze betaalden hun eigen wapenrusting, trainden vrijwillig. Dit gaf ze ook een stem in het beleid.

Verder: de Laconische glimlach van de Boeddha, De rol van Plato en het bestaan van een klassenmaatschappij.

Etc. etc. zou ik zeggen. Zeer de moeite waard, maar dit lees je niet in een paar avondjes uit.

Het visioen van Constantijn – Jona Lendering

Gelezen als eboek. Hoe ontstond het verhaal over het visioen van Constantijn vlak voor de slag bij de Milvische brug? Om daar iets zinnigs van te zeggen moet je verdiepen in de cultuur van die tijd, de politiek, de religies. De schrijver doet dat uitputtend, waarbij hij ook regelmatig aangeeft hoe betrouwbaar een en ander is. Het is handig om tijdens het lezen af en toe even een schemaatje te maken van de familierelaties, maar ook een kaartje bijhouden wie waar zat en wat deed. Veel aandacht wordt besteed aan de ‘lofredenaars’, mensen die bij bepaalde gelegenheden politiek correcte redes hielden waar je weer allerlei informatie uit kunt halen die overigens niet altijd, of meestal niet, klopt. De conclusie lijkt dat Constantijn best wel een droom of een visioen gehad zal hebben, of een waarneming die hij op zijn manier interpreteerde. Het lijkt erop dat hij aan het begin van zijn carrière zich richtte op Apollo, de zonnegod. Daar hoorde een bepaald symbool bij, ‘P’, met of zonde X door het pootje. Dit is waarschijnlijk het teken dat zijn soldaten op hun schilden aanbrachten en dat later in de verhalen is omgevormd tot een kruis. Constantijn lijkt niet in één keer bekeerd te zijn, maar ging hoe langer hoe meer sympathiseren met het christendom. Daarbij wordt opgemerkt dat in die tijd niet iedereen een exclusieve bekering had, dat wil zeggen dat oude goden niet werden ‘afgezworen’. Ze gingen prima samen. Aan Christus werden de eigenschappen van de Zonnegod Apollo toegekend.

 

Zie ook ‘Hetvisioenvanconstantijn.wordpress.com

The Darkening Age: The Christian Destruction of the Classical World – Catherine Nixey

Dit boek gaat over de vernietiging van de klassieke wereld door christenen in met name de 6e eeuw. De methoden en praktijken waren dezelfde als die van IS. Tempels werden vernietigd, kunst ook, bibliotheken verbrand, niet-christenen onder zware druk gezet om zich te bekeren. De meeste ‘kerkvaders stonden hier volledig achter. Het boek is niet bedoeld als een aanval op het christendom, maar wel als een bewustwording.
Na dit geschreven te hebben, opent het boek met de vernietiging van de Athena tempel in Palmyra. Het beeld is in deze eeuw weer gerestaureerd en daarna nog een keer vernield door IS met hetzelfde doel. De vroege christenen en de petro-moslims hebben veel gemeen. Het was een tijd waarin de duivel en zijn demonen een tastbare en waarneembare realiteit waren. Het heidendom was het terrein van de duivel en het was dus een daad van liefde om alles kort en klein te meppen.
In het begin, toen de christenen nog niet zo opvielen, werden ze niet al te serieus genomen. Niet zulke slimme of belezen mensen. Celsus heeft een boek geschreven tegen de christenen. Daar is uiteraard niets van overgebleven. Maar zo’n 70% is bewaard gebleven doordat Origenes in een boek probeerde de stellingen van Celsius te bestrijden en daarbij citeerde hij nogal wat. Ik moet zeggen, Celsus had zich goed ingelezen en ik kan me goed verplaatsen in zijn argumenten. Daar wil ik later nog eens op terugkomen.
Een thema dat door christenen gekoesterd wordt, zijn de martelaars. Er wordt altijd verteld dat christenen het in het Romeinse rijk zwaar hadden. Zij werden vervolgd en gemarteld om hun geloof. Dat is niet waar. Nero had een zondebok nodig, dat had niets met geloof te maken en het was na zijn dood onmiddellijk afgelopen. Pas 250 jaren later was het kort durend een probleem, daarna niet meer. Al met al moet de totale vervolgingsduur ongeveer 13 jaren hebben geduurd.
Andersom was de martelaarsdood erg gewild, het gaf je een prima plek in de hemel. Er was een massale doodswens. De overeenkomsten met de huidige radicale petro-islam zijn erg groot!
In de loop der tijd zijn er vele broeierige martelaarsverhalen geschreven, waarvan de meesten niet waar of verzonnen zijn. In die tijd: massale vernietiging, verbranding van boeken, onthoofding etc van mensen. De niet-christenen voelden zich -terecht- ernstig bedreigd. De schrijver suggereert op een zeker moment dat het inzetten van de ‘donkere middeleeuwen’ veroorzaakt werd door de gewelddadige opkomst van het Christendom. Een triest relaas. Bedenk dan dat de basis van de christelijke religie gelegd werd in die tijd, toen is bijvoorbeeld de Drie-eenheid bedacht, is ook vastgesteld welke boeken en brieven het ‘Woord van God’ waren.
Ik voel een soort diepe plaatsvervangende schaamte bij het lezen van deze ellende. Ik ben opgegroeid in een gereformeerde omgeving, inclusief school, daar werd de christianisering van het Romeinse rijk als een zegen gezien en hoorden we veel martelaarsverhalen.
Lees hier het verzoek van Libanius (een ‘heiden’) om bescherming van de keizer

 

The Darkening Age by Catherine Nixey

View all my reviews

Der Hauptmann von Muffrika

Deze zondag was ik in Esterwegen bij het Gedächtnis lager. In het kader van de ‘Friedensdekade’ werd in Esterwegen een documentaire getoond over Willi Herold, ‘der Henker vom Emsland’. Een andere aanleiding de recent uitgekomen film ‘Der Hauptmann’, zie de trailer hieronder.

Ik zag hem op Netflix. Het verhaal is dat deze 20-jarige zich voordoet als een majoor van de Luchtmacht en in Emslandlager 2 bij Aschendorf meer dan 100 gevangenen laat neerschieten. En daar laat hij het niet bij. In de film onstaat het beeld van een jongeman die door anderen gebruikt wordt om de vuile klusjes te doen. Kan waar zijn. Maar er was meer dan dat.20 jaar vòòr deze film is er een documentaire gemaakt: ‘Der Hauptmann von Muffrika’. Daar komt een heel ander beeld naar voren. Zie hieronder:

De film staat in 5 delen op YouTube. Maar om het in Kamp Esterwegen te bekijken is toch anders. Het was er erg vol, deze geschiedenis leeft blijkbaar wel. De maker van de film was er ook.

De Slag van de Somme 1916

Die slag begon op 1 juli 2016 om 07:30 t/m 18 november. De Britse werden geleid door Sir Douglas Haig (1861-1928), Sir Henry Rawlinson (1864-1925), Sir Hubert Gaugh (1870-1963) en Sir William Robertson (1860-1933). Zij hadden Sir John French (1852-1925) gewipt als opperbevelhebber. De Somme was hun vuurproef, ze zouden het beter doen. Echter, de eerste dag sneuvelden 19.240 soldaten, 35.493 gewonden. Haig vond dat het nog wel mee viel. Veel gewonden bleven echter achter tussen beide fronten en gingen langzaam dood.
Haig was nog van de oude stempel, met cavalerie enzo. De anderen waren een beetje realistischer. Maar Haig was de baas…
Allen hadden ze een diepe minachting voor de vrijwillige soldaten uit het arbeidersmilieu. Ze konden dan ook zaken die fout afliepen afschuiven op de slechte kwaliteit van de soldaten. Inferieure kwaliteit. Het tegendeel bleek het geval. Er begon een grote beschieting voorafgaande aan de aanval. Het was slecht materiaal met granaten die te snel waren gemaakt. Het uiteindelijk effect was bijna nul. Het prikkeldraad en de bunkers stonden er nog, op een paar plekken na, waar beter geschut was gebruikt. Zo gaat de beschrijving door, 10.000 gesneuvelden hier, 30.000 daar etc. Het is een weerzinwekkend relaas van generaals die geen binding hadden met hun troepen, slechte communicatie, soldaten die letterlijk als kanonnenvoer werden gebruikt. Halverwege ben ik gestopt, ik had er geen zin meer in. Ik ga later wel eens verder. Ik ben nu ook bezig met de WW1 serie van Anne Perry, daar worden persoonlijke verhalen verteld, je hebt er dan een realistischer beeld bij.

Goodreads

Angels in the Gloom – Anne Perry

Dit deel speelt voornamelijk in Engeland. Joseph is nog steeds thuis, zijn verwonding geneest langzaam.
Er wordt veel aandacht besteed aan de gevolgen van de oorlog voor de bevolking, vooral de vrouwen. In bijna ieder huis is er wel iemand aan het front. De dominee die zich geen raad weet met de slecht nieuws gesprekken. Vrouwen die enthousiast allerlei taken overnemen in de wetenschap dat ze na de oorlog weer naar huis worden gestuurd.
Al lezende vergeet je dat je al weet hoe het afloopt. Dat is de sterke kant van het boek. Het plot, namelijk dat een geheimzinnige figuur die de Peacemaker wordt genoemd, de wereld wil opdelen in een brits en een duits imperium om eeuwige vrede te bereiken, valt eigenlijk buiten de verhaallijn. De Peacemaker heeft zijn tentakels overal. Duitsland mag niet verliezen, dus saboteert hij munitietransporten, stimuleert onvrede tussen de VS en Mexico, vermoord een Britse ingenieur die bezig is een wapen tegen onderzeeërs te ontwikkelen. Dat laatste in de buurt van Joseph, de herstellende priester. Er wordt een moord gepleegd in zijn omgeving, een wetenschapper die betrokken was bij het nieuwe, geheime wapen. Hij had een buitenechtelijke relatie. Moord door jaloerse echtgenoot? Duitse spion? Er lijkt een derde partij aan het werk. Wie? Waarom? Matthew wordt gedetacheerd naar een marineschip om de mogelijke Duitse spion op te  sporen. Hij maakt kennis met de gruwelijkheden van een zeeslag. Vanaf hier kan ik eigenlijk niet verder vertellen zonder het verhaal te onthullen.
Het is een goed boek, een verhaal dat je in het begin van de 20e eeuw zet.

Gods Philosophers – James Hannam

Wetenschap in de Middeleeuwen. De schrijver keert zich behoorlijk fel tegen alle lieden die de Middeleeuwen beschrijven als ‘duister, achtergebleven, stilstand’ etc. Deze terminologie komt met name uit de 17e eeuw en dan met name van protestantse zijde, waar men de katholieken allerlei vervelende zaken wil aanmeten. Feit is dat de Katholieke kerk geen probleem had met natuurfilosofisch onderzoek, want dat was het meestal. God had alles geschapen en was zelf niet gebonden aan natuurwetten. Maar Hij had zijn schepping zò gemaakt dat die bestudeerbaar was voor mensen. Zo kon je meer over God leren. Zowel in de Islam als het Katholieke Christendom was dit het uitgangspunt. De vrijheid van denken was groot, maar je moest niet in Theologisch gebied komen. Bijvoorbeeld de ‘atoomtheorie’ botste met de transsubstantiatieleer en werd dus aan banden gelegd. Er zijn maar weinig geleerden verbrand. Het ontleden van een lichaam gaf ook geen problemen. Vesalius werd niet verbrand, Servet wel, die was ook anatoom, maar werd door Calvijn (protestant) verbrand vanwege zijn ideeën over de triniteit. Het verhaal van Gallileo die met de brandstapel werd bedreigd als hij zijn stelling niet zou herroepen, ligt wat subtieler. De twist ging niet alleen over zijn astronomische denkbeelden, maar ook hoe hij de paus (Urbanus VIII) te kijk zette in één van zijn boeken. Katholieken waren gewend om Bijbelteksten niet altijd letterlijk te nemen. In de Middeleeuwen werd dus veel vooruitgang geboekt in de wetenschap, er werden veel uitvindingen gedaan. De Universiteit werd uitgevonden. De Zwarte Dood bracht een kentering in de ontwikkeling teweeg. Wat men in de Middeleeuwen vrijwel niet deed was experimenteren. Men schreef over wat men zag of meende te zien en verder was Aristoteles toch wel de verkondiger van de waarheid, ook als het niet klopte.

Interessant is de rol van het Latijn als lingua franca voor geleerden. Zij konden uit ieder land in Europa naar een andere universiteit trekken en gewoon in het Latijn verder argumenteren. De mobiliteit van geleerden was bijzonder groot. En alles was Katholiek, dat maakte het leven ook wel overzichtelijk. De rol van het Latijn als levende taal viel snel weg in de zg. Renaissance. Men vond het Latijn ineens plat en boers en het moest allemaal weer terug naar het ‘zuivere’ Latijn (dat waarschijnlijk nooit door iemand werd gesproken).
Hierboven heb ik alleen de algemene strekking van het boek weergegeven. De schrijver gaat plezierig diep in op allerlei ontwikkelingen uit die tijd. De middeleeuwers waren niet gek, er werd van alles ontwikkeld. Maar het was een gewelddadige tijd. Mensen werden meestal niet oud, stierven aan onbegrepen ziekten, werden uitgebuit door onbereikbare heersers, moesten meevechten in allerlei oorlogen. Je kunt alleen maar blij zijn dat je niet in die tijd leeft.
Een van de betere boeken!

Die Tochter des Klosterschmieds – Peter Dempf

Ergens in de vroege Middeleeuwen, ten tijd van Karel de Grote, heeft graaf Ewalt Pfaffenstein een leen aan de Moezel. Daar hoort ook een groot klooster bij. In het kasteel werkt een smid. Zijn vrouw is overleden, hij heeft één dochter. Als de graaf terugkomt van de oorlog is hij woedend op de smid omdat zijn zwaard in de strijd is gebroken, hij laat de rechterhand van de smid afhakken. De smid overleeft en wordt nu smid in het klooster waar zijn dochter het zware werk moet doen. Ze wordt erg goed in het vak. Maar een vrouw als smid? Kan nooit goed zijn. En een zwaard dat door een vrouw is gesmeed? Niet gebruiken, dat is god verzoeken. Maar ze maakt een zwaard zoals nog niet eerder is gemaakt. In staat om elk ander zwaard te breken. Als de zoon van de graaf dat ontdekt, wil hij haar geheim stelen. Ze vlucht.
Het is een goed geschreven, spannend historisch verhaal. De verhoudingen tussen volk, kerk en adel komen goed naar voren. De persoonsbeschrijvingen zijn voldoende voor het verhaal. Wat er mijns inziens niet echt in past is de grote gevaarlijk hond die gered word door Ulfbertha (de dochter) en nu zo dankbaar is dat hij haar altijd volgt en redt. Hij begrijpt ook gecompliceerde opdrachten. Dat even terzijde, ik vind het een mooi boek, een aanrader!
Gelezen in het Duits.

Een bijzonder interessant boek in goed te volgen Duits. Hier kun je geen samenvatting van geven zonder het boek zelf over te schrijven. De cultuurgeschiedenis van het Christendom. Hoe het kwam, hoe het ging, waarom en hoe men kerken ging bouwen, de verschillende christelijke stromingen. De invloed van de Karel de Grote op het latijn, boeken en universiteiten. Het christelijke geweld tegen ketters en Waldensers. De heilige oorlogen waarvan de Kruistochten slechts en voorbeeld waren. Ook de oorlog tegen de Katharen was een heilige oorlog, evenals de oorlog tegen Engeland met de Armada. En vooral: enzovoorts. De schrijver laat zien dat gebeurtenissen en stromingen niet los staan van elkaar. Of het nu gaat om de architectuur van kerken, schilderkunst, reformatie of  de 30-jarige oorlog. De ‘Geschiedenis’ eindigt in de 20e eeuw.

Een absolute aanrader

 

De messiaanse verwachtingen ten tijde van Jezus – Gerben S. Oegema

Eenentwintig jaren geleden kocht ik dit boek. Het leek me toen al interessant, maar van lezen kwam het niet echt. Het boek Jezus van Nazareth van Paul Verhoeven,maakte dat ik dit werkje weer ter hand nam. Het beschrijft de apocalyptische literatuur van 200 BCE tot ongeveer 200 CE. Zowel Bijbels als niet Bijbels bronnen. In tijden van grote verdrukking werden dit soort verhalen populair. Vaak was er sprake van een Messias (gezalfde) of een ‘Mensenzoon’. Mensen die een leidersrol speelden in de eindtijd, door God gezonden. Vaak wordt de profetie, want dat karakter zit er toch wel wat in, gepositioneerd in een verleden. Zo profeteert het een stuk makkelijker, want het meeste weet je al, het is ook veiliger om allerlei uitspraken te doen dan. Het bekendste voorbeeld is Daniël. Veel van deze Joodse literatuur grijpt ook terug op oudere boeken, bijvoorbeeld de Psalmen, maar ook wel andere boeken. De Christelijk Apocalypsen zijn gemiddeld genomen iets minder politiek. Veel oudere Apocalypsen hebben later een Christelijke bewerking ondergaan om maar duidelijk te maken dat het altijd om Jezus gaat. Iets waar Bart Ehrman in zijn boeken over schrijft.
De eerder genoemde Paul Verhoeven gaat er van uit dat Jezus helemaal vervuld was van deze Apocalypsen, het ‘Koninkrijk der Hemelen’ zou je ook vanuit deze visie moeten zien.
Het boek heeft een erg hoog informatie gehalte. De eerste lezing is met name bedoeld om een indruk te krijgen waar het over gaat en waar ik later dingen kan terug vinden. Aanrader!

Calvijn, zijn leven en zijn werk – dr R. Schippers

Een jaar of 10 geleden werd ik als Derde Orde Franciscaan geprofest. Van een oud collega kreeg ik toen een boekje met de titel ‘Calvijn’. Voorin had hij geschreven: ‘Af en toe even in lezen!’. Ik heb dat nooit gedaan. Tot nu. Het lag al enige tijd in mijn blikveld. De schrijver is een dominee en een groot fan van Calvijn, dat lees je overal in het boek. Hij beschrijft kort de familie en de jeugd van Calvijn. Deze kwam uit een familie die toegang had tot kerk en aristocratie. Het was een ‘studie’, een ‘nerd’ zou je kunnen zeggen. Een classicus, jurist, theoloog. Hoewel hij al heel lang contacten had met reformatiegezinden, duurde het tot zijn 48e dat hij zich ‘bekeerde’ zoals de schrijver dat noemt. Calvijn heeft Luther nooit ontmoet. Hij was bevriend met Melanchton die ook bevriend was met Luther. Zodoende was er wel enige communicatie. Calvijn heeft het altijd voor Luther opgenomen, ook al verzocht hij Melanchton wel eens om Luther wat te remmen als hij in zijn razernij weer wat ongenuanceerde uitspraken deed.
Er was een groot verschil tussen de positie van Calvijn en Luther. Luther had zijn keurvorst en hoefde zich minder met politiek te bemoeien. Calvijn zat in Genève midden in de politiek. De scheiding tussen kerk en staat bestond niet. In de 16e eeuw zag men het fundament van de staat alleen dan verzekerd, wanneer daaraan een confessie ten grondslag lag. En die confessie lag in Genève beslist niet vast. In dat kader moeten we volgens de schrijver ook de zware straffen zien waarbij Calvijn betrokken was. Hij heeft overigens altijd geijverd om het lijden van de veroordeelden tot een minimum te beperken.
Aan het eind van het boek wordt aandacht besteed aan diverse personen waarmee Calvijn contact heeft gehad en die in de reformatie een rol speelden.
Al met al een heel aardig boek.

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Luther, der Rebell – Der Spiegel eBook

der_rebellDit is een thema uitgave van ‘Der Spiegel’ over Luther met een aantal bijdragen. Zijn geschiedenis wordt verteld, daarna de tijd waarin hij leefde. Het was een tijd waarin in de steden en universiteiten, maar ook in de politiek de middeleeuwen eigenlijk al voorbij waren. Maar 80% van de bevolking leefde op het platteland en werd uitgebuit door hun lokale heersers en de kerk. Het waren veelal lijfeigenen. De bisschoppen hadden veel politieke macht en als ze schulden hadden, dan mochten ze van de paus aflaten verkopen, als de helft van het geld maar naar de paus ging. Daar was veel protest tegen. Het is een misvatting dat alleen Luther daartegen in opstand kwam. In Luthers dagen waren er een aantal boerenopstanden, hij heeft daar enorm tegen geageerd. Teveel intellectueel en opgegroeid in een burgermilieu?
Ook joden konden niets goed doen. Zelfs in zijn laatste brief speelt hij het klaar om nog te sneren naar joden.
Omdat de kerk feitelijk alle macht had en Luther juist de kerkelijke leer aanviel, is zijn maatschappelijke invloed enorm geweest. Vergelijk het met een kar die op een helling staat. Hij heeft die van de rem gehaald en de kar ging aan de rol. Hij had daar nog maar weinig stuur over. Als hij kort na zijn aanvankelijke acties was overleden, zou het geen verschil hebben gemaakt.

Archeologen en historici hebben het leven van hem en zijn familie tot in detail uitgeplozen. Zijn grote ideeën kreeg hij op de latrine. Zijn ouders waren niet arm, zoals hij aanvankelijk vertelde. Integendeel, behoorlijk rijk. En dat van die blikseminslag lijkt ook niet te kloppen, hij was op de vlucht voor een gedwongen huwelijk. Zo zie je maar weer, niets is wat het lijkt, als je maar goed kijkt. Hij had echter wel last van een welhaast 9psycho analytische vorm van navelstaarderij. Hij had dan ook erg veel te biechten.
Het klooster van Wittenberg kreeg hij in privébezit. Archeologen vonden de afvalkuil en kregen daardoor een aardig beeld van het gezinsleven.. Ze leefden in weelde. Erwerden dure glazen gevonden en nog veel meer luxe. Veel schrijfgerei. In de loop van zijn leven werd zijn taalgebruik steeds ruwer. Fysiek ging hij sterk achteruit. Hij had jicht, nierstenen, angina pectoris en ernstig overgewicht.

Hij gebruikte samen met zijn vriend Cranach de nieuwe media. Namelijk de boekdrukkunst. Tot dan toe was dat niet een echt florissante bedrijfstak. Maar Luther begon te schrijven, al snel ook in het Duits. Cranach zorgde voor de plaatjes, ook een nieuw concept. Het boek werd eigenlijk opnieuw uitgevonden. Op deze wijze werd het drukken van boeken een winstgevende activiteit en Luther zeer bekend. Dat beschermde hem ook tegen acties van keizer en paus. Er kwamen ook vele ‘illegale’ kopieën van zijn werk. Hij werd er alleen maar bekender door.

Het protestantisme heeft de Duitse mentaliteit sterk beïnvloed. Hoewel steeds meer mensen zich niet meer christelijk noemen, zijn ze in hun doen en laten bijzonder protestants. Als voorbeeld worden de Grünen genoemd. En het geweldig scheiden van afval in Duitsland.
Protestanten lezen meer boeken dan katholieken. Opvallend veel schrijvers, dichters, politici zijn zoon of dochter van een dominee, een pfarrer. Enzovoort.

Bewaren

Luther, zijn weg en werk – W.J. Kooiman

lutherAls kersvers lid van de Evangelisch-Lutherische kirche moet ik natuurlijk wel mijn kennis over deze man wat opfrissen. De grote lijn zal ik niet bespreken, zie daarvoor oa HIER.
Dit boek uit 1959 geeft niet alleen een historisch verslag, maar zet Luther ook neer als kind van zijn tijd, namelijk een late middeleeuwer. Hij is door een diep dal gegaan en zag helemaal onderin het licht: alleen de genade van God redt de mens. Daar kan niets anders aan bijdragen, geen aflaten, niets. Hij was bijzonder strijdbaar en schreef bijzonder veel.
Een aantal gedachten uit het boek blijven me wat bezighouden:

Niets is zo klein, of God is nog kleiner. Niets is zo groot, of God is nog groter etc.
God is in alles. Want als Hij het schept en onderhoudt, moet Hij er zelf in zijn, moet Hij Zijn creatuur in haar allerbinnenste kern en haar allerbuitentenste kleed zelf in stand houden.

We kunnen God niet kennen uit natuur en geschiedenis. Wat wij in het leven van natuur en geschiedenis met onze eigen ogen zien, is altijd maar een masker en aardse, verwrongen, vaak verwrongen verschijningsvorm. Wij vermoeden God daarachter, wij weten dat Hij daarin is.

Een paar uitspraken uit het boek. Luthers ideeën zijn ook voor politieke doeleinden gebruikt, hij gruwde daarvan.  In het laatste hoofdstuk wordt zijn houding tegenover de Joden besproken. Die was fout en kwam voort uit onbegrip dat zij niet inzagen dat de nieuwe Bijbelse uitleg ook hen aanging en dat ze zich niet bekeerden. Hij was geen antisemiet. Dat zegt dhr Kooiman tenminste. Maar Luther was geen heilige. Hij had fouten. Hij heeft aanzet gegeven tot een bepaalde ontwikkeling, meer niet. De neiging om allerlei belangrijke mensen te verheerlijken moeten we hier echt onderdrukken. Mijn Lutherische kerk heeft afstand genomen van zijn ideeën over joden. Gewoon fout, slecht, middeleeuws.

Wat duidelijk wordt, is dat je moet oppassen om iemand volledig te volgen. Iedereen heeft ergens een vreemde knoop aan zijn jas. Mijn favoriete aforisme: ‘Geloof degenen die de waarheid zoeken, twijfel aan degenen die haar hebben gevonden’ gaat ook hier op. Luthers persoonlijke ervaring kleurt sterk zijn hele leer.

Een belangrijk onderdeel is de leer van de twee rijken (volgens pfarrer Maenl  ‘Zwei Regimenten’): het rijk Gods en het wereldse rijk.
Ondanks het feit dat hij toch wel als geweldig mens wordt neergezet, is er ook wel aandacht voor zijn onhebbelijkheden en woede uitbarstingen. Het is een prachtig boek. Het is vast nog wel ergens bij een antiquariaat te krijgen. Doen!

Unter dem Sand – Das versprechen der Freiheit

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=9o-lrOnRSMQ]

Een bijzondere film. Als de oorlog is afgelopen, liggen er op alle stranden nog miljoenen mijnen. En die moeten opgeruimd worden. En moeten dat doen? De Duitse krijgsgevangenen natuurlijk, want die hebben ze gelegd. In dit geval gaat het om Deens strand. De krijgsgevangenen zijn jonge jongens, nog niet echt volwassenen. Hun Deense sergeant (‘Herr Feldwebel’) is een zeer strenge man. Hij haat Duitsers. Hij mag er niet meer op schieten, maar slaan kan nog wel. Maar heel langzaam begint hij wat te ontdooien. De eerste doden vallen. De helft van een tweeling. De overlevende broer is wanhopig, de sergeant troost hem waar hij kan. En daarna wordt het voorwaar een beetje gezellig. Totdat het hondje van de sergeant op een mijn stapt: terug bij af en dan weer verder.

In Denemarken zijn zo’n 2000 meestal jonge soldaten aan het mijn ruimen gezet, ongeveer de helft is daarbij om het leven gekomen of verminkt. In Nederland zijn er ook Duitse krijgsgevangenen aan het ruimen gezet, het waren er echter niet zoveel als in Denemarken. Maar ook in NL was de sterfte hoog.

Een goede film. Geen flitsende scenes, grote veldslagen of zo. Maar een gedegen verhaal. Waarin ook duidelijk naar voren komt dat de winnars uiteindelijk dezelfde rotspelletjes spelen als de overwonnenen toen die nog de baas waren.

Goodbye Mohamed – Norbert G. Pressburg

Goodbye_MohammedToen ik deze titel bij Amazon voorbij zag komen dacht ik onmiddellijk: ‘Die moet ik lezen!’ En aldus geschiedde. De schrijver en de uitgever zijn anoniem, want je kunt in deze tijden niet iets over de Islam schrijven zonder op zijn minst lastig gevallen te worden. Het is een interessant boek, alleen  jammer van de titel. Het gaat over de feilbaarheid van de Koran. Eigenlijk op dezelfde manier waarop de Bijbel al ruim 200 jaren onder vuur ligt. Christenen zijn daar echter niet slechter van geworden. Nu nog de Moslims, zo hoor je hem denken. Er zijn nogal wat teksten in de Koran die anders vertaald zouden moeten worden. Voor de details hierover verwijs ik naar Wikipedia, daar vind je het allemaal terug. Sneu voor al die Jihadisten die stierven in het geloof 72 maagden te krijgen met mooie witte ogen en het nu moeten doen met sappige druiventrossen, dat lijkt althans de meest waarschijnlijke vertaling.

Mohammed was in de tijd van Mohammed geen naam, maar een titel cq omschrijving in het Aramees. De term ‘Parakleet’ (uit het Grieks) is op dezelfde stam terug te voeren. Omdat de term ‘mhmd’ veel gebruikt werd, is het natuurlijk heel eenvoudig om er een eigennaam van te maken, je krijgt dan de mooiste profetieën! Retrograde profetieën komen ook in de Bijbel wel voor, denk aan de profetieën van Daniël. De boodschap van de schrijver is als volgt: de Islamitische geschiedschrijving klopt niet. Daar is geen enkele aanwijzing voor in de archeologie. De Islam is ontstaan uit Arabisch, niet trinitarisch Christendom. Dat wil zeggen dat ze een belangrijk christelijk dogma niet accepteerden, nl de ‘Drie-eenheid’ (mi ook terecht overigens). Ergens tussen het jaar 1000 en 1100 begint de Islam min of meer vorm aan te nemen. De belangrijkste geleerden uit de Arabische wereld waren òf geen Moslim, of bijzonder tegendraads en geneigd tot onderzoek. Daarna keerde de Islam in zichzelf en ging het licht uit. Er was zelfs een ‘geleerde’ (naam) die de causaliteit wegredeneerde. Als je een pluk katoen aansteekt met vuur, gaat het niet daardoor branden, maar doordat God de opdracht tot branden geeft. Blaadjes vallen van de boom omdat God de opdracht geeft. In zo’n niet causale wereld is natuurlijk alles mogelijk en zijn wonderen bij uitstek geschikt om allerlei zaken te verklaren. Er is namelijk geen verschil tussen een vallend blaadje of een steen die omhoog valt.

Twee keer lezen is niet overbodig, het boek levert erg veel informatie.

 

Die Brücke am Ibar

IbarDe film speelt in 1999 in en om een stadje waar de rivier Ibar doorheen stroomt. De ene oever wordt bewoond door Albanezen, hoofdzakelijk moslims, de andere oever door christelijke Serviërs. Twee tamelijk sadistische Servische soldaten knallen twee gevangen Albanezen neer, de derde, die gewond is, laten ze de rivier afdrijven in de overtuiging dat hij wel dood zal gaan. Maar hij weet zich uit de rivier te slepen en kruipt een huis binnen. Dat blijkt het huis van de jonge weduwe Danica met haar twee kinderen. Ze verzorgt hem en hij knapt langzaam op en wordt uiteindelijk beter. Langzaam ontstaat er (hoe onverwacht) een liefdesrelatie tussen hen. Hij (Ramiz) kan ook goed overweg met de jongste zoon, die een beetje vreemd is.
Daartussen door speelt iets anders: in de oorlog wordt door de NAVO munitie met uranium koppen gebruikt. Een en ander van dat spul (gebruikt) ligt op de speelplaats van de kinderen, een paar kinderen worden ziek, een moet naar het ziekenhuis (in het Albanese deel!). De jongste zoon holt achter haar aan als ze met de auto wordt weggebracht en verdwaalt in de stad daar. Ramiz, de Albanees komt ook weer terug in zijn deel van de stad en gaat het jongetje zoeken. Hij vindt hem bij het ziekenhuis, waar zijn vriendinnetje zojuist is overleden. Hij brengt hem naar de brug waar hij dan zelf overheen moet. Op de terugweg wordt Ramiz door Albanezen neergeschoten die hem voor een Serviër houden.
De familie vertrekt uiteindelijk naar Frankrijk.

Triumph in den Ardennen 1944

Als brugpieper heb ik ooit een lezing gehouden in mijn klas over het Ardennen offensief. Vanuit die achtergrond viel deze titel mij op bij Amazon. Het is een tamelijk kort boekje dat een erg klein deel van het totale front beschrijft, in die zin valt het mij tegen. Het wordt gedaan, zo beschrijft de tekst, in verhalende vorm, zo trouw mogelijk aan de historische gebeurtenissen.  Ook die verhalende vorm valt tegen, ik had er dan het liefst meteen een roman van gemaakt met noten. Kortom: matig. Maar ook hier: als je goed in en tussen de regels leest: de zinloosheid van dit alles. Die Duitsers hadden het nooit voor elkaar gekregen, dat was vanaf het begin al wel duidelijk. En toch, men schoot elkaar desondanks overhoop. De Duitsers met hun nieuwe Sturmgewehr 44, naar men later zei: de beste geweren uit de hele oorlog. Ik heb dat ook in latere documentaires wel gezien: de Duitse wapens waren gemiddeld genomen beter dan die van de geallieerden. Maar daarmee alleen kom je er dus niet.

Wassermühle Bruneforth

Wassermühle Bruneforth

Deze watermolen staat bij Stavern, het riviertje is de Nordradde. In 1545 wordt de molen al genoemd. In 1886 werd hij omgebouwd tot houtzaagmolen. In de 21e eeuw bleek hij toch wel aan een opknapbeurt toe: in 2010 was dat klaar, het resultaat mag er zijn. Als je op de Emsland Selfie steen gaat staan, kun je deze mooie foto maken, eventueel met jezelf erbij natuurlijk…

Gereconstrueerd Hunebed

In een eerder bericht vermelde ik al dat het vaak erg lastig is om in Duitsland hunebedden te vinden. Ik heb al jaren een Garmin GPS apparaatje, maar blijkbaar nog nooit goed gebruikt. Want: op ‘Stonepages.de’ vind je niet alleen alle informatie over hunebedden, maar de coördinaten worden erbij gegeven. Die kun je invoeren in je GPS en zie, je krijgt een keurige route gepresenteerd. Vandaag hebben we dus een paar mooie exemplaren gevonden. De mooiste was toch wel het gereconstrueerde graf. Ziet er mooi uit, ik stel me voor dat hij oorspronkelijk wel wat dieper was, je kunt er slechts op je knieën in. En wat ik me nooit gerealiseerd had: echt waterdicht zijn ze ook niet. Of zou dat alleen maar door de amateur hunebedbouwers uit de vorige eeuw komen?

Aanvulling 25-12-2017: Stonepages is al langere tijd uit de lucht 🙁

De Hel van Jipsinghuizen

HelJipsinghuizenTurfklein

 

 

 

 

 

 

Een zeer interessant boek. Als je zo door het schone Westerwolde rijdt, heb je geen idee wat er in de 20er en 30er jaren zich allemaal afspeelde. Hoe het veen werd weg gespit en omgespit teneinde er vruchtbaar land van te maken. Dat gebeurde in de vorm van werkverschaffing, want de werkloosheid in die tijd was enorm. Je moest naar de werkverschaffing, anders kreeg je geen steun. Als je van beroep grondwerker of boerenarbeider was, dan was dat, aldus de verlagen in het boek wel te doen. Maar als je dominee of onderwijzer ofzo was en je had nog nooit een schop vastgehouden, dan ging je kapot. Men woonde in barakken, keten, geleid door een keetvrouw. Het stonk daar vreselijk naar lysol, tegen de vlooien. Het grote brein achter dit hele project was Buiskool. Hij was ooit dominee(!) en later burgemeester en leider van het project. Hij was bijzonder onbuigzaam, niet geneigd tot compromissen en liep altijd met een Browning 9mm revolver op zak. Als je hem wilde spreken dan lag het wapen op tafel. De andere kant is natuurlijk dat, als je zo’n project wilt laten slagen, je ook vrijwel niet anders kunt optreden.

Een van de voormalige arbeiders zegt nog: “Je werd niet geslagen, maar verder was je slaaf”.