Oorlogsmonumenten

Dit land heeft kort achter elkaar een aantal grote oorlogen gevoerd. Miljoenen zijn gesneuveld. Je komt dan in vrijwel alle dorpen monumenten tegen met namen van gesneuvelden uit de Eerste Wereldoorlog, de Grote oorlog. Ook even buiten Aschendorf, niet bepaald een metropool, een klein monument. 17 namen staan erop, waarvan 2 personen die vermist zijn. Op andere plaatsen staan er vaak veel meer op, zoals in Heede. Bij veel van deze oudere Kriegergedänkstätten zijn later de gevallenen uit de Tweede Wereldoorlog geplaatst, eventueel aan de zijkant of zelfs achterkant.

Na de Bevrijding -Ad van Liempt

Een interessanNaDeBevrijdingt boek. De oorlog en het leven hielden eigenlijk met de capitulatie niet op. Het bleek letterlijk en figuurlijk een puinzooi in Nederland. De infrastructuur kapot, huizen kapot, economie kapot. En dan lagen er ook nog overal mijnen. Maar daar had je nog Duitsers voor, die konden dat opruimen. Er zijn nog vele tientallen Duitsers gestorven als gevolg daarvan. De grote opruiming begon. De moffenmeiden, de NSBers. Uiteindelijk zaten de kampen overvol en niet iedereen kon berecht worden. Lieftinck verklaarde alle hondertjes voor ongeldig, even later moest iedereen zijn geld bij de bank inleveren. Er was teveel geld in omloop gebracht door de Duitsers, dat moest weg. En verder moest iedereen maar kunnen aantonen waar hij zijn geld mee verdiend had in de oorlog!
Men kwam op het idee dat Nederland groter moest worden, minstens de helft groter, want het land was overbevolkt. Tot voorbij Oldenburg, liefst tot Hamburg. Dat gebeurde niet, het werd een hoekje van 69 vierkante kilometer. In 1963 gaf men het weer terug. Het volgende plan was om alles wat Duits was uit te zetten. Dat gaf ook weer problemen, want de meeste Duitsers zaten al vanaf WO1 in Nederland en waren volledig ingeburgerd. Toch werden er in 1947 nog een aantal uitgezet. Uit het bed gelicht, spullen bij elkaar grabbelen, hup, over de grens.
En toen bleek er ook nog een kolonie te zijn die bevrijd was. De Japanners waren ineens de ordehandhavers en de beschermers van hun krijgsgevangenen. En de Indonesiërs wilden onafhankelijkheid. De Nederlandse regering zag zich geplaatst voor gigantische problemen.
Enzovoorts.
Nederland bleek een klein, hulpeloos landje, volledig in de macht van de Amerikanen en ook geen koloniale grootmacht meer.

In dit stukje beschrijf ik alleen nog maar het begin van dit boek. Het geeft een heel aardig inzicht hoe het zo gelopen is met ‘Ons Indonesië’, maar ook nog van vele andere dingen. Het een absolute aanrader!

Gouden tijden

Dit boek bespreekt de enorme verandering die de afgelopen 50 – 60 jaren hebben plaatsgevonden in Nederland. De grootste verandering is wat mij betreft dat ik 60 jaren geleden geboren werd. Dat maakt overigens ook dat dit boek een feest van herkenning is. De gammele auto’s, de inwoning, de ijskoude woning in de winter. Kinderen weten tegenwoordig niet wat je bedoeld als je zegt dat er vroeger bloemen op de ruiten stonden.

Het is nogal wat. Met veel mensen in een flatje wonen en dan ook nog inwoning hebben. Tegenwoordig woont een beetje student alleen in zo’n huis. Die huizen waren ook niet geïsoleerd, er was alleen een kachel in de woonkamer en dan werd je alleen aan de voorkant warm. Een douche was er vaak niet. Een toilet was een weelde en om geen water te verspillen trok je de plasjes niet door. Smakeloos brood. Dit is ongeveer het uitgangspunt en van daaruit wordt er naar 2014 gewerkt. Waarbij er onderweg ook nog allerlei boeiende dingen gebeuren. Zoals de opkomst van het kunstgebit. Dat was een oplossing. Sommige mensen lieten preventief hun gebit trekken (zestiger jaren). Ik ken er nog wel één. Er wordt een geval genoemd waarbij ouders hun dochter van 17 als verjaardagscadeau een kunstgebit aanbieden. Komt nu niet meer voor, maar we betalen met zijn allen nu wel vermogens aan onze tandartsen. Aanvankelijk was de opleiding tandheelkunde een HBO opleiding, de tandarts deed zijn werk dan ook bv in een slaapkamertje op de eerste verdieping van zijn rijtjeshuis.

Germania – Harald Gilbers

De Duitse omschrijving van het boek is als volgt:

In der zerbombten Reichshauptstadt macht ein Serienmörder Jagd auf Frauen und legt die verstümmelten Leichen vor Kriegerdenkmälern ab. Alle Opfer hatten eine Verbindung zur NSDAP. Doch laut einem  Bekennerschreiben ist der Täter kein Regimegegner, sondern ein linientreuer Nazi. Der jüdische Kommissar Richard Oppenheimer, einst erfolgreichster Ermittler der Kripo Berlin, wird von der Gestapo reaktiviert. Für Oppenheimer geht es nicht nur um das Überleben anderer, sondern nicht zuletzt um sein eigenes. Womöglich erst recht dann, wenn er den Fall lösen sollte. Fieberhaft sucht er einen Ausweg aus diesem gefährlichen Spiel.

De schrijver heeft erg zijn best gedaan om het leven in die tijd correct weer te geven. Oppenheimer woont in een ‘Judenhaus’. Maar hij en zijn huisgenoten zijn bang dat ze ieder moment opgepakt kunnen worden. Zijn vrouw is niet joods, dat heeft hem zolang gered. Als hij door Vogler, de SS officier wordt bevolen mee te werken aan het onderzoek, moet hij na een aantal dagen zijn Judenster af doen. Anders kun je niet goed je werk doen. Zelfs Goebbels beveelt hem uiteindelijk om alle Judische sachen te stoppen. Goebbels heeft daarbij wel in het achterhoofd dat, als de zaak eenmaal is afgerond, Oppenheimer moet ‘verdwijnen’.
Ik ga niet het verhaal vertellen. Wat het meest indrukwekkend is, is het leven van alledag dat wordt beschreven (maart-juni 1944, Berlin). De dagelijkse bombardementen, de corrupte SS opportunisten, de volkomen gehersenspoelde Hitlerjugend, het geloof van velen (niet de meest slimmen) in de Endsieg. Er komt zelfs nog een winkel in voor die is ‘Geschlossen bis zum Endsieg’. Waarschijnlijk sarcastisch bedoeld.
Het verhaal is erg goed, de achtergrond beschrijving uitmuntend. Ik kan dit boek aanraden!

Nordwand

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=PzOE-d-W2RI]Een mooie film. In 1938 beklimmen 2 teams de Noordwand van de Eiger. Het valt smerig tegen, onderweg komen ze elkaar tegen en besluiten samen verder te gaan. Een tocht met grote hindernissen. Ze overleven het ook niet allemaal. Het blijft een lastige klim, de Noordwand kreeg daarom ook als bijnaam ‘Moordwand’. Hoewel het natuurlijk vrije keus is om daarlang omhoog te klimmen.

18D Steenhus in Börger

Het ,,Steenhus“ is een van de drie overgebleven megalietgraven in Börger. Ca. 180 meter ten noordoosten van dit graf liggen de ,hunestenen’, een sterk vernield graf van ongeveer dezelfde grootte als het Steenhus met nog vier dek,- en elf draagstenen. Ca. 250 meter ten zuidwesten van dit Steenhus bevindt zich nog een ander, nog meer afgebroken, graf met slechts een dek,- en vijf draagstenen. ln de oost-west georiënteerde grafkamer van het Steenhus zijn negen van de oorspronkelijk elf dekstenen bewaard gebleven. Van de elf draagstenen aan de lengtekant ontbreekt alleen aan de noordkant een draagsteen, ook de draagstenen aan de smalle kant zijn aanwezig. Van de ovale steenkrans, die om de kamer heen lag, is slechts een enkele steen naast de ingang overgebleven.
18D Steenhus in Börger
18D Steenhus in Börger
18D Steenhus in Börger
Het graf van koning Surwold. Ongeveer 5 km ten noorden van Börger bevond zich ooit een ander groot graf, waarvan er slechts een vlakke heuvel van ongeveer 29 bij 16 meter over is gebleven. Hier zou volgens een legende het graf van de ,koning van Surwold’ gestaan hebben. Het graf heeft zijn naam te dan ken aan een inscriptie in een van de stenen. De inscriptie heeft natuurlijk niks met het schriftloze stenen tijdperk te maken, de tijd waarin de graven werden gebouwd. Beschrijvingen en opgravingsberichten’ uit 1613, 1670 en 1886 werden na onderzoeken van de archeologe Dr. Elisabeth Schlicht in 1963 bevestigd: derhalve bestond er een oost-west georiënteerde steenkamer met zeven -voor die tijd buitengewoon grote dekstenen, en een waarschijnlijk even grote grafruimte. Op een deksteen zou geschreven staan: ,,Hier ligt begrawen Künnik Suurboldt, ln eenen goldenen Huusholdt“.

Zwaarden, paarden en ziektekiemen – Jared Diamond

ZwaardenPaardenDit boek leende ik van een kennis. Het is alweer zo’n 20 jaren geleden geschreven. De ondertitel luidt: ‘De ongelijkheid in de wereld verklaard’. Daar gaat de schrijver mee bezig en draagt een grote hoeveelheid feiten aan. Het is niet mogelijk om al die feiten in deze korte beschrijving weer te geven. De essentie is eigenlijk dat het één tot het ander leidt.
De eerste stappen zijn het moeilijkst, maar waarom wordt die wel hier , maar nooit daar gezet (of andersom)? Bijvoorbeeld landbouw en veehouderij. Als je landbouw wilt plegen, heb je gewassen nodig. Er moeten in jouw buurt dus gewassen zijn die zich laten cultiveren. De meest bruikbare gewassen groeiden in de ‘Vruchtbare Halve Maan’ in het Midden Oosten. Ook de makkelijkst te domesticeren dieren waren daar. En dus gebeurde het daar. Als er meer voedsel wordt verbouwd, zijn er ook meer mensen die zich met andere zaken kunnen gaan bezighouden. Je krijgt andere ambachten, steden kunnen ontwikkelen enz.
Het blijkt ook dat uitvindingen zich makkelijker van oost naar west (of andersom) verplaatsen dan van noord naar zuid. Het gevolg was dat in het Euraziatische continent vele uitvindingen snel verspreid raakten. Bijvoorbeeld ook het schrift. Dat was een heel moeilijke uitvinding die slechts 2x is uitgevonden (mogelijk 3x). Maar als het idee er eenmaal is, dan zoiets zich snel verspreiden, ook al is het alleen maar het idee, zonder concrete voorbeelden.

Maar heb je geen gewassen om te verdelen of dieren om te domesticeren, dan gebeurt dat dus ook niet en zal de ontwikkeling van zo’n groep anders zijn. In sommige streken op de wereld werden in de vorige eeuw nog stenen gereedschappen gebruikt die zo primitief waren dat ze 15.000 jaren geleden op het Euraziatische continent al niet meer werden gebruikt.

In deze trant gaat het boek verder en leidt tot boeiende inzichten en vooral ook veel weetjes. Het is in ieder geval niet zo dat sommige mensengroep dommer zijn dan andere of meer geneigd tot abstractie. Als je een groep die nooit een paard heeft gezien, paarden geeft, dan weten ze die in korte tijd te gebruiken. En zo is het eigenlijk met alle vindingen.
Het boek is een echte aanrader!

De eeuw van de Helden – Kathleen Herbert

EeuwVanDeHeldenDit boek staat sinds 23 mei 1990 in mijn boekenkast. Na de eerste twee bladzijden heb ik het opgegeven. Totdat ik deze week het weer in handen kreeg, om het in één ruk uit te lezen. Het speelt in het Engeland van de 7e eeuw. De Romeinen en Arthur zijn er niet meer, maar zijn wel levende herinneringen. Keltische en Engelse koninkrijkjes bestaan naast elkaar. Die hebben voortdurend oorlog met elkaar. En dan heb je de Picten ook nog. Het Christendom heeft voet aan de grond gekregen, maar Wodan en Freya (‘de Vrouwe’) zijn nog duidelijk aanwezig. Riemmelth is een Keltische prinses. Haar koninkrijk komt onverwacht zonder mannelijke opvolger te zitten. Om het Rijk veilig te stellen wordt ze uitgehuwelijkt aan een Engelse prins, ze gruwt ervan. Ze neemt snel een Keltisch minnaar, ook een prins. Het maakt niet uit, ze wordt alsnog uitgehuwelijkt aan de Engelse prins, Oswy. Hij blijkt een sympatiek mens. Maar aan zijn hof zit iemand die Riemmelth dood wil hebben. Ze slingert een speer over haar hoofd, daarmee valt ze toe aan Wodan. De heidense riten worden in redelijk detail besproken.

In haar eigen koninkrijk ontstaat ook onvrede over het feit dat er nu een Engelsman op de troon komt. Intrige en gekonkel. Naast dit alles ziet de schrijfster kans om tamelijk geloofwaardig het leven, met zijn vele eigenaardigheden, te schetsen. Ik vind het een erg mooi boek en verbaas mij erover dat het zo lang geduurd heeft voor ik het gelezen heb.

The Religion – Tim Willocks

In de 16e eeuw (1565) woedde er een vreselijke strijd op Malta, tussen de Turken en de Maltesers. Malta was de basis van de Johannieten, ook wel Hospitaalridders genoemd. Zij vonden hun oorsprong in de tijd van de kruistochten. Nadat ze uit het Heilige Land verdreven waren, vestigden zij zich op Rhodos. Vandaaruit bleven zij het de Moslims moeilijk maken. Ze werden daar verdreven door de Turken en kwamen op Malta terecht. Daar gingen ze door met hun werk, reden voor de Sultan om opnieuw met een geweldige overmacht op te treden ten einde de Johannieten te verdrijven. Het werd een enorme slachting die uiteindelijk resulteerde in de aftocht van de Turken. Enige jaren geleden was ik op Malta en deze geschiedenis bepaalt nog steeds het uiterlijk en de gebruiken van dit land. Dit boek speelt in deze periode, vandaar dat ik geïnteresseerd was. Het boek heeft een aantal min- en plus punten. Min: de karakters zijn nogal simpel. De held, Tannhauser, is knap, kan alles, is dapper, kan goed vechten, alle vrouwen vallen op hem en hij is erg rechtvaardig en ongelovig. De antiheld, Pater Ludovico, is ook wel knap en intelligent enzo, maar vreselijk gemeen en ook nog eens een belangrijk man in de Inquisitie. En erg gelovig. Hij heeft een kind bij gravin Carla. Beide mannen vallen op dezelfde vrouw. Zelf voelt ze het meest voor Tannhauser. Een gewoon avonturenboek dus. Plus is dat het een aardig beeld geeft over hoe het geweest moet zijn tijdens deze strijd. En het verschil tussen het gewone volk en de Johannieten,die allemaal van adel waren. Met joden wilden de ridders zo min mogelijk te maken hebben. De Turken waren niet allemaal schurken maar ook gewone mensen. Slaven werden, ook door de Johannieters, beestachtig behandeld. Hoewel ik het boek in 1 ruk heb uitgelezen, zou ik het niet willen aanbevelen. Als je geïnteresseerd bent in de geschiedenis, pak dan een goed geschiedenisboek, bijvoorbeeld ‘The Shield and the Sword’, zie elders in deze blog.

Hungerwinter – Alexander Häusser, Gordian Maugg

Deutschlands humanitäre Katastrophe 1946/1947

We zijn allemaal opgegroeid met de verhalen over de ‘hongerwinter’ van 1944. Een vreselijke periode. Ik heb me vaak afgevraagd hoe dat in Duitsland moet zijn geweest, na de capitulatie. Steden die in puin liggen, een volkomen verdwenen infrastructuur, families die uiteengevallen waren etc. In Leer, net over de grens, kwam ik in de boekhandel dit werkje tegen en heb het onmiddellijk gekocht. Het bestaat uit een weergave van feiten met veel verhalen van (toen) kinderen, hoe zij overleefden, waar ze sliepen, wie er dood vroor. Het was een strenge winter. Trektochten langs boerderijen waar vaak niets te halen was. Andersom, boerderijen die beroofd werden door hongerende stadsbewoners. Trieste verhalen. Als je nu in Duitsland rondloopt zie je eigenlijk niets dan welvaart en kun je je niet meer voorstellen hoe het toen was. Hetzelfde geldt uiteraard ook voor ons eigen land.

A History of the Near East ca. 3000-323 BC

Om mijn project over het Zoroastrisme goed te onderbouwen, ben ik begonnen in het volgende boek:

This revised edition of A History of the Ancient Near East ca. 3000-323 BC integrates new research from the rapidly developing field of ancient Near Eastern history and greatly expands the guide to further reading from the first edition. The book presents a clear, concise history of the extraordinary multicultural civilizations of the ancient Near East, their political and military events, and their cultures and societies. Beginning with the emergence of writing around 3000 BC, the narrative ranges from the origins of the first cities in Mesopotamia, through the growth of the Babylonian and Hittite kingdoms, to the Assyrian and Persian empires. It ends with the transformation of the ancient Near East by the conquests of Alexander the Great.
This accessible text is accompanied by numerous maps and illustrations, and contains a rich selection of Near Eastern texts in translation. Each chapter also includes key research questions or additional text references, such as passages on the use of the Bible as a historical source, excerpts from the Epic of Gilgamesh, or the Assyrian royal annals, intended to add an additional element of comprehension to the text.

Ik heb me het nooit zo gerealiseerd, maar toen Abraham uit Ur wegtrok en de Joden honderden jaren later uit Egypte trokken, toen was het een chaotische periode. Vanuit de Bijbelvertellingen op school etc had ik altijd het gevoel– ook al wist ik beter- dat dit allemaal speelde in de begintijd, niet zo lang na de schepping. Maar in de regio waren al duizenden jaren verstreken met goed gedocumenteerde geschiedenis, met grote koninkrijken. Mittani bijvoorbeeld, wie heeft daar ooit van gehoord? Het verandert je kijk op de Bijbel behoorlijk. Een ander boek dat ik binnenkort ga bespreken, doet dat nog meer. Wordt vervolgt.