Gnosis – Jacob Slavenburg

Gnosis2Als u af en toe mijn blog leest, dan bent u de naam van Jacob Slavenburg al een paar maal tegengekomen. Een veelschrijver over interessante thema’s. De ‘gnosis’. Op school leerden wij vroeger van gnostici dat het ketters waren met vreemde ideeën. Nu is het ook wel een beetje wennen. Belangrijk is het om te weten dat DE gnosis niet bestaat. Er zijn verschillende stromingen. Je hebt de Hermetische gnosis, de christelijke gnosis, Manichese gnosis etc. Als ‘gnosis’ bestaat de gnosis vrijwel niet meer, maar de ideeën en afgeleiden daarvan zijn nog springlevend! Ik moet me hier echter beperken.

Het idee is ongeveer dat -vergelijkbaar met de Big Bang- God zichzelf schiep, de Vader God. Niet mannelijk, niet vrouwelijk, de naam is dus behelpen, net als alle termen die gebruikt worden, het is het onbeholpen talig uitdrukken van iets onbevattelijks. De Vader God en het Pleroma, het universum zou je kunnen zeggen, namen toe in grootte en alles. Er ontstonden eigenschappen (eonen). Uit God emaneerden andere eigenschappen, waaronder Sophia. Zij schiep de wereld buiten het Pleroma. Uit haar emaneerde Jaldabaoth, de slechte god. Hij schiep de mens. Materie, slecht, onvolledig, menselijk. De gelukkig zag de Vader nog kans om de Geest, die licht is, in de mens te planten. Het lichaam werkt door de ziel en binnen in die ziel is de Geest, het licht. In die geest moet je groeien, die moet je ontdekken. Je moet dus zelfkennis ontwikkelen. Zelfkennis is Godskennis en noodzakelijk voor je uiteindelijke verlossing. Dat laatste idee vind je in veel religieuze of filosofische systemen terug. Zie verder het artikel in Wikipedia.

Een goed boek. De ontwikkeling van de gnosis tot in de vorige eeuw wordt gevolgd en besproken.

Valsheid in geschrifte – Jacob Slavenburg

Als ondertitel: ‘De gespleten pen van de Bijbelschrijvers’. Dit boek had ik al eerder gelezen, maar heeft een grote invloed op mijn denken gehad. Inhoudelijk hetzelfde als het eerder genoemde boek van Ehrman, maar niet met dezelfde diepgang. Het heeft een meer verhalend karakter. Het is geschreven door Jacob Slavenburg, die veel over ‘Gnosis’ heeft gepubliceerd. Een aanrader!