De evolutionaire achtergrond, oorzaak en consequenties van chronische systemische lage graad ontsteking – F.A.J. Muskiet

Een mooi overzichts artikel uit 2011. Het metabool syndroom (overgewicht, gestoorde glucose stofwisseling, hypertensie en atherogene dyslipidemie) zijn uitingen een ongezonde, westerse levensstijl.  Een belangrijk verschijnsel is hier de insuline tolerantie: er is meer insuline nodig om het glucose de cellen binnen te krijgen. Dit is echter een normaal aanpassingsmechanisme ingeval van bijvoorbeeld ernstige ziekte en voedselgebrek.

In deze situaties is het van groot belang dat de hersenen, die zo’n 20-25% van ons basaalmetabolisme verbruiken worden ontzien. Ook het immuunsysteem, dat evenals de hersenen ook op glucose draait, is in deze situatie een grootverbruiker (inactief 23%, actief eventueel het driedubbele). Andere organen en weefsel moeten het enige tijd zonder stellen. Lever, milt nieren en hart worden in feite opgeofferd. Deze en andere organen worden gedwongen om over te schakelen op vetverbranding. Het vetweefsel wordt gestimuleerd om vrije vetzuren te maken, de lever moet glucose aanmaken en triglyceriden gaan verspreiden.

Het is duidelijk dat een ontsteking grote invloed heeft op de stofwisseling. De werking van insuline wordt geremd, behalve in de hersenen en het immuunsysteem. Een normaal mechanisme in noodsituaties. Maar als het te lang gaat duren, ontstaan er problemen! Er ontstaat vet in de spieren, de Natrium terugresorptie neemt toe, de perifere vasodilatatie neemt af met als gevolg hoge bloeddruk en zoutgevoeligheid. Het ‘Insuline Resistentie Syndroom’ is dus eigenlijk een ‘Chronische lage graad door ontsteking veroorzaakte Energie Herverdelings Syndroom’, een aardige mondvol.

Bedoeld als verdedigings- en herstelmechanisme, kan het dus ook fout gaan bij langdurige stimulatie. De levensgewoonten van de westerse mens is sterk ontstekings bevorderend. Overgewicht bijvoorbeeld veroorzaakt laag gradige ontsteking. Bij langdurige ontsteking daalt het HDL (het ‘goede’ cholesterol) en stijgt het LDL (de ‘slechte’) iets. LDL geeft bescherming tegen bepaalde soorten bacteriën (gram negatief). Het is bekend dat mensen met een familiaire hypercholesterolaemie (FH) vroeger, vòòr 1800, dus ook vòòr de introductie van de westerse levensstijl, langer leefden dan andere mensen. Het hoge LDL beschermde tegen infecties. Nu is het echter een risico geworden.

De westerse risicofactoren zijn o.a.:

  •  Consumptie van verzadigde vetzuren
  • Industrieel geproduceerd transvetzuren
  • Hoog vet en laag vezelgehalte
  • Verhoogde omega-6 / omega-3 vetzuur ratio
  • Te weinig meervoudig onverzadigde lange keten omega-3 vetzuren uit vis
  • Te laag vitamine D gehalte
  • Te laag vitamine K
  • Te weinig Magnesium
  • Een disbalans tussen de vele micronutriënten
  • Te veel koolhydraten met en hoge glycaemische index
  • Te weinig groente en fruit
  • Te weinig beweging
  • Roken
  • Etc

HEt volledige artikel vindt u HIER. Het lezen waard!