Op zoek naar Zarathoestra – Paul Kriwaczek

De auteur is zeer geïnteresseerd in de officieel verdwenen Perzische religie,  die bijna drieduizend jaar geleden, na een openbaring, gesticht is door Zarathoestra. Hij gaat op zoek naar de restanten en invloeden van deze oude religie en vindt ze nog overal: in de vele ruïnes in Iran en Afghanistan, in de toch nog bestaande groeperingen van ‘overlevenden’ (onder anderen de Parsi’s), in historische religies als de Mithras-cultus, het Manicheïsme, de Bogomielen en de Katharen, en ook bij de filosoof Nietzsche. Het is een boeiend verslag geworden. Zijn bevindingen en conclusies zijn historisch niet altijd betrouwbaar en vaak nogal speculatief. Maar als een eerste kennismaking met deze oude Perzische religie is het zeer geslaagd. Daarna zal er echter wel verder gestudeerd moeten worden. Het boek bevat een kaartje, twee katernen met kleurenfoto’s, noten met literatuurverwijzingen en een register.
Belangrijke conclusies van de schrijver: Zarathoestra was de eerste die met het idee van een eindig universum kwam. De strijd tussen de goede en de boze god is ook van hem. God en Satan dus. De uitvinding van de ‘Verlosser’ (de Saoshant), het laatste oordeel, de hemel, de hel, dit komt allemaal bij Zarathoestra vandaan. De Joden die terugkeerden uit de ballingschap namen deze ideeën mee en dit werd de grondslag van het huidige Jodendom en het ontstaan van de Farizeeërs. Een theologische strijd die tot in de dagen van Jezus doorging. Behalve het Jodendom zijn deze ideeën vooral overgenomen door het Christendom en de Islam. Een goed Katholiek kan het op veel punten zonder meer met een Pars eens zijn. De ‘Wijzen uit het Oosten’ waren Medisch-Perzische priesters (‘Magi’), op zoek naar de Saoshant.
Het is wel zo dat het latere Zoroastrisme ver van de oorspronkelijke openbaring is afgedwaald.

Zoroastrians, Their Religious Beliefs and Practices – Mary Boyce

ZoroastriansDe schrijfster is dè autoriteit op dit terrein. Ze geeft redelijk beknopt maar toch met een goede diepgang een overzicht over het Zoroastrisme in de loop van een dikke 1000 jaar. Het ontstond in een Arisch steppevolk. Dat volk trok naar India en Iran. Het Hindoeïsme en het Zoroastrisme  zijn dan ook verwant. Zarathustra gaf er een heel eigen draai aan. Boyce ziet ook grote overeenkomsten tussen het Christendom en het Zoroastrisme. Je zou het ook Mazdaïsme kunnen noemen. Interessant is dat ook de Zoroasters het verhaal over een uit een maagd geboren verlosser hebben: de Saoshant. Het wordt helemaal leuk als je in Mattheus een aantal Zoroastrische priester (Magoi, in het Christendom bekend als de drie koningen of wijzen) op zoek gaan naar de Saoshant, die ze dan vinden in Bethlehem.

Met de val van het Sassanidisch rijk vanwege de Islamitische hordes neemt het aantal gelovigen af. Het is poltiek niet meer interessant, maar er is ook brute vervolging. Een groep vertrekt naar India. Aan het eind van de 19e eeuw werd deze groep in Bombay door het Westen ontdekt. Ze noemen zich ‘Farsi’. Denk je dan ook niet onmiddellijk aan ‘Farizeeër’? De Islam in Iran nam ook een hel andere vorm aan dan in de overige wereld. De Sjiieten komen zo ongeveer overal voor waar het Zoroastrisme ooit domineerde. Je kunt stellen dat het Zoroastrisme de religie is geweest die wereldwijd de meeste invloed heeft gehad.

Bekende Farsi zijn bv de Tata familie, eigenaar van de TATA steel company die eigenaar is van Hoogovens. In India zijn de Farsi traditioneel goede werkgevers.

Dit is slechts een kleine greep de rijke inhoud van dit boek. Een 10 op de AoG schaal!

Om een visueel idee te krijgen over de Farsi: klik HIER

Perzisch Vuur – Tom Holland

Perzisch VuurIk heb dit boek gelezen om een beter idee te krijgen van de context waarin het Zoroastrisme werd beleefd. In dit boek wordt sterk gesuggereerd dat -in ieder geval bij de Koning der Koningen- het idee bestond of werd gekoesterd dat de Perzen de ware religie en dat zij ook verantwoordelijkheid moesten nemen voor het terugdringen chaos en slecht gedrag. Het werd in ieder geval als excuus gebruikt voor de veroveringen en uitbreiding van het rijk.
Bij de veroveringstocht naar Griekenland door Xerxes werd een lege praalwagen meegevoerd met de beste paarden ervoor, het voertuig van Ahura Mazda. Je zou kunnen zeggen dat er wat Kruistocht achtige trekjes in zitten, vergelijk ook de veroveringen door de Arabieren , dat ging ook onder de vlag van de Islam. En hadden de Joden ook niet hun Ark de Verbonds?

Op bladzijde 80 wordt verteld dat Darius (de voorganger van Xerxes) zegt dat de opstandige Elamieten vermorzeld mogen worden omdat het geen volgelingen van Ahura Mazda zijn. Als je sneuvelt in deze strijd komt het ook wel goed met je. Zie HIER voor een Engelse vertaling van de inscripties.  Een nieuwe trend? Het lijkt er wel op. Oorlog om de ware religie te verspreiden. Uiteindelijk lukt het allemaal niet. Massale vernietiging en tienduizenden doden en verminkten.

De geschiedenis van de Grieken, Sparta, Athene en het ontstaan van de democratie worden beschreven.

Mithras de geheimzinnige god – M.J. Vermaseren

MithrasIn dit boek, uitgegeven in 1959, wordt gesteld dat Mithras in ieder geval in de 14e eeuw voor Christus, al bekend was bij het koninkrijk Hatti (de Hittieten) en het rijk Mitanni. Ik meen dat beide koninkrijken een arische achtergrond hadden. Hij wordt aangeroepen in een verdrag dat tussen beide staten werd gesloten. In de Veda’s komt hij vaak voor, één van de betekenissen van zijn naam is hier ‘verdrag’. Ook bij de oude Perzen is hij bekend. In de Avesta komt hij voor. Het belang van Mithras verschilt per periode en het gebied waarin hij werd vereerd. Soms was hij net zo machtig als Ahura Mazda en Varuna, de andere keer niet. In de Avesta is hij een helper (Yazata) van Ahura Mazda in de strijd tegen Ahriman, de macht van het kwaad.
Zarathustra heeft de macht van diverse goden behoorlijk ingeperkt. Mithras was één van hen. Hij vormde het veelgodendom om tot een vorm van monotheïsme met Ahura Mazda als oppergod. Maar als Zarathustra wordt vermoord, duurt het niet lang of Mithras is weer in volle glorie aanwezig, zij het als een schepsel van Ahura Mazda, maar wel bijna net zo machtig.
In heel Europa zijn Mithras tempels te vinden. Ze vallen op door een identieke indeling. In Londen is nog niet zo heel lang geleden een gaaf exemplaar opgegraven. Ook in Rome, waar een door christenen verwoest Mithraïcum werd gevonden (wat Moslims tegenwoordig doen, konden christenen vroeger ook erg goed). Mithras was erg populair bij Romeinse legionairs. Er is verder weinig bekend over de inhoud van de religie.